Die Großbotschaften Wolfgang IV. zu Oettingen-Wallersteins und Elçi İbrahim Paşas (1699–1701)Drittes Befehlsschreiben des Sultans (mit dem selben Datum); Konstantinopel, 5.–14. Oktober 1700Sultan’s same-dated third decree; Constantinople, 5–14 October 1700Sultanın mükerrer tarihli üçüncü hükmü; İstanbul, 21–30 Rebiülahir 1112/5–14 Ekim 1700Mustafa IIota, en1700-10-05 ~ 1700-10-14Düvel-i Ecnebiye DefteriRegister of Foreign StatesRegister ausländischer StaatenTecdīd olunmışdur Fī evāṣıtı Ş[Şaʿbān]sene [1]118Tecdid olunmışdur Fi evasıtı Ş[Şa ban]sene [1]118Ḳuds-i şerīf monlāsına ve Ḳuds-i şerīf sancaġıbegi ne ḥükm kiKuds-i şerif monlasına ve Kuds-i şerif sancaġıbegi ne hükm kiḲıdvetü ümerāʾi’l-milleti’l-mesīḥiyye Romā imperātorınuñ āsitāne-i saʿādetüme gelen büyük ilçisi Vūlfānḳūs Ġrūf Eyūtingen ḫutimet ʿavāḳıbuhū bi’l-ḫayr südde-i saʿādetüme ʿarż-ı ḥāl gönderübKıdvetü ümera i’l-milleti’l-mesihiyye Roma imperatorınuñ asitane-i sa adetüme gelen büyük ilçisi Vulfankus Ġruf Eyutingen hutimet avakıbuhu bi’l-hayr südde-i sa adetüme arz-ı hal gönderübgendülere tābiʿ olub Ḳuds-i şerīfde sākin olan Freng ruhbānlarınuñ mā-teḳaddümden berü żabṭ ide gelüb ḥālā ellerinde olan Deyrü’l-ʿamūd manāstırları kilīsāsıyla ve Yūḥanā şimāl ṭarafında olan bāġçesiyle ve S̱iyon ṭaġında mezāristān ve Beytu’l-laḥmde ve neẓāreti gendülere maḫṣūṣ olan manāstır ve kilīsāları mezāristān ve bāġçeleri ve Ṣafedde ve Sidonda ve Remlede daḫı ḳadīmden gendülere maḫṣūṣ olan meskenleri ve Ḥażret-i Meryemin Küçük Ḳubbesi dimekle maʿrūf kelīsāları ve Ḳamāme içinde gendülere maḫṣūṣ ḥālā ellerinde olan oṭaları żabṭ itdürilüb āḫardan kimesne māniʿ olmayubgendülere tabi olub Kuds-i şerifde sakin olan Freng ruhbanlarınuñ ma-tekaddümden berü zabt ide gelüb hala ellerinde olan Deyrü’l- amud manastırları kilisasıyla ve Yuhana şimal tarafında olan baġçesiyle ve S̱iyon taġında mezaristan ve Beytu’l-lahmde ve nezareti gendülere mahsus olan manastır ve kilisaları mezaristan ve baġçeleri ve Safedde ve Sidonda ve Remlede dahı kadimden gendülere mahsus olan meskenleri ve Hazret-i Meryemin Küçük Kubbesi dimekle ma ruf kelisaları ve Kamame içinde gendülere mahsus hala ellerinde olan otaları zabt itdürilüb ahardan kimesne mani olmayubve mezbūr ruhbānlar Zeytūn ṭaġında ve Yūḫānā toġduġı mevżiʿda ve Yuvākin ve Etā nām maḥallerde ide geldükleri āyīnleri icrā idüb zeytūn ẓemānında olan ʿādetleri ne minvāl üzere ola gelmiş ise yine ol minvāl üzere idübve mezbur ruhbanlar Zeytun taġında ve Yuhana toġduġı mevzi da ve Yuvakin ve Eta nam mahallerde ide geldükleri ayinleri icra idüb zeytun zemanında olan adetleri ne minval üzere ola gelmiş ise yine ol minval üzere idübŞāmdan Ḳuds-i şerīfe Beytu’l-laḥm ve Neẓāriye ve Ṣaydā ve ġayrı yerlere teftīş içün gelenler mezbūr ruhbānlaruñ kilīsālarına ve manāstırlarına bir vech ile daḫl ü taʿarruż eylemeyüb ḫilāf-ı şerʿ-i şerīf aḳcaları almayubŞamdan Kuds-i şerife Beytu’l-lahm ve Nezariye ve Sayda ve ġayrı yerlere teftiş içün gelenler mezbur ruhbanlaruñ kilisalarına ve manastırlarına bir vech ile dahl ü ta arruz eylemeyüb hilaf-ı şer -i şerif akcaları almayubve gendülerine lāzım olan buġday ve üzüm ve sāʾir zād ü zevādelerin her kimden murād iderlerse alub aḫar dan kimesne zorla çürük ẕaḫīre aldurmayubve gendülerine lazım olan buġday ve üzüm ve sa ir zad ü zevadelerin her kimden murad iderlerse alub ahar dan kimesne zorla çürük zahire aldurmayubve gendülerüñ ki sākin olduḳları mekānları taʿmīre muḥtāc olduḳda taʿmīr idüb ve iḳtiżāʾ eyledükde meṣālihlerin görmek içün āsitāne-i saʿādetüme gelmege Ḳuds-i şerīf vālīleri ve ḳāḍīları māniʿ olmayubve gendülerüñ ki sakin oldukları mekanları ta mire muhtac oldukda ta mir idüb ve iktiza eyledükde mesalihlerin görmek içün asitane-i sa adetüme gelmege Kuds-i şerif valileri ve kaḍiları mani olmayubve baʿżı buhtān ve iftirā ile ḫilāf-ı şerʿ- i şerīf 34 vālīler ve ḳāḍīlar ve sāʾir ḥükkām bir aḳcaların almayubve ba zı buhtan ve iftira ile hilaf-ı şer - i şerif 34 valiler ve kaḍilar ve sa ir hükkam bir akcaların almayubve Ḳuds-i şerīf ziyāretine gidenlerüñ ki es̱vāb ve eşyāsı muʿtād üzere iskelelerde bir defʿa yoḳlanduḳdan ṣoñra tekrār Ḳuds-i şerīf ḳapularında yoḳlanmayub ve alıḳonmamakve Kuds-i şerif ziyaretine gidenlerüñ ki es̱vab ve eşyası mu tad üzere iskelelerde bir def a yoklandukdan soñra tekrar Kuds-i şerif kapularında yoklanmayub ve alıkonmamaküzere muḳaddemā ḫaṭṭ-ı hümāyūn-ı şevket-maḳrūnumla muʿanven ellerine virilen nişān-ı hümāyūn mūcibinceüzere mukaddema hatt-ı hümayun-ı şevket-makrunumla mu anven ellerine virilen nişan-ı hümayun mucibinceḲuds-i şerīfde ve ṭaşrasında Freng ruhbānlarınuñ ḥālā ellerinde ve żabṭ ü taṣarruflarında olan mesākin ve emākin ve bāġce ve kilīsālarına Rūmīlerden ve Ermenīlerden ḫilāf-ı şerʿ-i şerīf kimesne dāḫl ü taʿarruż eylemeyübKuds-i şerifde ve taşrasında Freng ruhbanlarınuñ hala ellerinde ve zabt ü tasarruflarında olan mesakin ve emakin ve baġce ve kilisalarına Rumilerden ve Ermenilerden hilaf-ı şer -i şerif kimesne dahl ü ta arruz eylemeyübve Ḳuds-i şerīf ḳāḍīlarından ve beglerbegilerinden Freng ruhbānlarınuñ üzerlerine zuyūf aḳca ve pāre bıraġılub İstānbūlda eyü aḳca virüñ diyü rencīde olunmamaḳve Kuds-i şerif kaḍilarından ve beglerbegilerinden Freng ruhbanlarınuñ üzerlerine zuyuf akca ve pare bıraġılub İstanbulda eyü akca virüñ diyü rencide olunmamaküzere sene sitte ve sebʿīn ve elf Cemādīyeʾl-ūlāsınuñ evāḫirinde emr-i şerīf virilübüzere sene sitte ve seb in ve elf Cemadiye l-ulasınuñ evahirinde emr-i şerif virilübve ḥālā ʿaḳd ve tecdīd olunan muṣālaḥada virilen ʿahdnāme-i hümāyūnda daḫı Ḥażret-i ʿĪsā dīninden olub Rīm pāpāya mensūb olan rāhiblerüñ ḫaḳḳında selāṭīn- pişīn-i nıṣfet-āyīn zamān-ı saʿādetlerinde virilen ʿahdnāme-i hümāyūnlarda mesṭūr ve muḳayyed olan mevādd ve maḫṣūṣen iḥsān ü ʿināyet olunan nişān-ı ʿālī-şān ve o evāmir-i şerīfenüñ mażmūnı baʿde’l- yevm daḫı m erʿī ṭutulmaḳ üzere ṭaraf-ı hümāyūndan teʾkīd olunave hala akd ve tecdid olunan musalahada virilen ahdname-i hümayunda dahı Hazret-i Isa dininden olub Rim papaya mensub olan rahiblerüñ hakkında selatin- pişin-i nısfet-ayin zaman-ı sa adetlerinde virilen ahdname-i hümayunlarda mestur ve mukayyed olan mevadd ve mahsusen ihsan ü inayet olunan nişan-ı ali-şan ve o evamir-i şerifenüñ mazmunı ba de’l- yevm dahı m er i tutulmak üzere taraf-ı hümayundan te kid olunaşöyle ki kilīsālarını vażʿ-ı ḳadīmi üzere taʿmīr ü termīm ve ide geldükleri āyīnlerin icrāya mümānaʿat olunmayaşöyle ki kilisalarını vaz -ı kadimi üzere ta mir ü termim ve ide geldükleri ayinlerin icraya mümana at olunmayave ḫilāf-ı şerʿ-i şerīf ve muġāyir-i ʿahdnāme-i hümāyūn aḳca muṭālebesiyle ve ġayrı bahāne ile mezbūr rāhibler her ne ṣınıfdan olursa rencīde olunmayub himāye-i pādişāhānede āsūde-i ḥāl olalarve hilaf-ı şer -i şerif ve muġayir-i ahdname-i hümayun akca mutalebesiyle ve ġayrı bahane ile mezbur rahibler her ne sınıfdan olursa rencide olunmayub himaye-i padişahanede asude-i hal olalarve Romā imperātorınuñ büyük ilçisi āsitāne-i saʿādete geldükde āyīnlerine ve Ḳuds-i şerīfde vāḳiʿ ziyāretgāhlarına müteʿalliḳ sipārişlerini iʿlām eyleyeve Roma imperatorınuñ büyük ilçisi asitane-i sa adete geldükde ayinlerine ve Kuds-i şerifde vaki ziyaretgahlarına müte allik siparişlerini i lam eyleyediyü ḳayd ve tasṭīr olunmaġla ʿahdnāme-i hümāyūn mūcibince ol emr-i şerīf tecdīd olunmaḳ bābında istidʿā-yı ʿināyet itmegin ʿahdnāme-i hümāyūnuma murācaʿat olunduḳda vech-i meşrūḥ üzere olduġı mesṭūr ve muḳayyed bulunmaġla imdi ẕikr olunan manāstırlar ve kilīsālar ve oṭaları ve mezāristān ve baġçeler ḥālā ellerinde olub ile’l-ān mutaṣarrıflar ise kemā-kān żabṭ ü taṣarruf itdürilüb aḫārdan ḫilāf-ı şerʿ-i şerīf mudāḫale olunmamaḳ bābında fermān-ı ʿālī-şānum ṣādır olmışdurdiyü kayd ve tastir olunmaġla ahdname-i hümayun mucibince ol emr-i şerif tecdid olunmak babında istid a-yı inayet itmegin ahdname-i hümayunuma muraca at olundukda vech-i meşruh üzere olduġı mestur ve mukayyed bulunmaġla imdi ẕikr olunan manastırlar ve kilisalar ve otaları ve mezaristan ve baġçeler hala ellerinde olub ile’l-an mutasarrıflar ise kema-kan zabt ü tasarruf itdürilüb ahardan hilaf-ı şer -i şerif mudahale olunmamak babında ferman-ı ali-şanum sadır olmışdurbuyurdum ki vuṣūl bulduḳda bu bābda ṣādır olan fermān-ı celīlü’l-ḳadrum mūcibince ʿamel daḥı ḫuṣūṣ-ı mezbūra tāmm muḳayyed olub göresin ʿarż olunduġı üzere olub ẕikr olunan manāstırlar ve kilīsālar ve oṭalar ve mezāristān ve bāġceleri ḥālā ellerinde olub ile’l-ān mutaṣarrıflar ise ḫilāf-ı şerʿ-i şerīf aḥardan daḫl ü taʿarruż itdürmeyüb muḳaddemā ve ḥālā virilen o evāmir-i şerīfenüñ ḫilāfına rıżā ve cevāzdan iḥtirāz eyleyesiz şöyle bilesiz ʿalāmet-i şerīfe iʿtimād ḳılasın. Fī evāḫiri Rebīʿ iʾl-āḫir sene 1112buyurdum ki vusul buldukda bu babda sadır olan ferman-ı celilü’l-kadrum mucibince amel dahı husus-ı mezbura tamm mukayyed olub göresin arz olunduġı üzere olub ẕikr olunan manastırlar ve kilisalar ve otalar ve mezaristan ve baġceleri hala ellerinde olub ile’l-an mutasarrıflar ise hilaf-ı şer -i şerif ahardan dahl ü ta arruz itdürmeyüb mukaddema ve hala virilen o evamir-i şerifenüñ hilafına rıza ve cevazdan ihtiraz eyleyesiz şöyle bilesiz alamet-i şerife i timad kılasın. Fi evahiri Rebi i l-ahir sene 1112Renewed, 18–27 November 1706To the chief judge and the sanjakbey of Jerusalem:Graf Wolfgang (IV) zu Oettingen(-Wallerstein)—may his days end propitiously—who came as the grand ambassador to my felicitous capital on behalf of the paragon of the nobles of the Christian community, the Roman Emperor, sent a petition to my court, requesting my favor for the renewal of a previously issued noble order as follows:The Monastery of Deir el-‘Amud, the church, and its garden located to the north of St. John all of which have been under the control of the Frank (European) clergy residing in Jerusalem since long ago; the cemetery at the Mount Zion; the monastery, church, cemetery and its garden in Bethlehem under their supervision; the sites in Safed, Sidon, and Ramle that have long belonged to them; their church known as the Tomb of the Virgin Mary and the rooms inside the Church of the Holy Sepulchre that are under their control; all of these shall remain under their authority and no one shall interfere with them.The aforementioned clergy shall continue to perform their rites as they have been accustomed to doing at the Mount of Olives, the birthplace of John the Apostle(?), and the locations known as Yuvākin and Etā, as they have done during the olive harvest.The aforementioned clergy shall continue to perform their rites as they have been accustomed to doing at the Mount of Olives, the birthplace of John the Apostle(?), and the locations known as Yuvakin and Eta, as they have done during the olive harvest.Those who come for inspection from Damascus to Jerusalem, Bethlehem, Nazareth, Sidon, and other places shall not interfere in any way with the aforementioned churches and monasteries of the said clergy, nor shall they demand money from them in violation of the noble customary law of Islam.The clergy shall be allowed to procure the necessary wheat, grapes, and other provisions from whomever they choose, and no one shall force them to purchase rotten supplies from others.When the places where they reside require repairs, they shall be allowed to undertake such repairs, and if necessary, they may come to my felicitous capital for reconciliation without hindrance from the governors and judges of Jerusalem.No governor, judge, or other official shall extort money from them under false accusations and slanders against the noble customary law.Those who visit the Holy City shall not be subjected to repeated inspections of their clothes and belongings after having been inspected once at the ports, nor shall they be detained at the gates of Jerusalem.Such was the imperial charter granted that contained my august signature. As per that charter, a noble decree containing these rules was issued on 29 November–8 December 1665. Accordingly,no one from among the Orthodox or Armenians shall interfere with or assault the Frank (Catholic) clergy's residences, lands, gardens, and churches in Jerusalem and its environs that are still in their possession, in contravention of the noble customary law of Islam.The judges and governors of Jerusalem shall not impose clipped money upon the Frankish (Catholic) clergy or demand high payments from them in Istanbul, causing them distress.The provisions written and recorded in the imperial letter of agreement that was just concluded and renewed at this time, (the provisions) in the imperial letters of agreement granted during the felicitous times of previous just sultans concerning the rights of priests who follow the religion of Jesus and belong to the (denomination of) the Roman Pope, as well as the content of the imperial charter and the noble order that were bestowed as a favor and grace of the sultan, shall henceforth continue to be observed; this shall be also confirmed by (a decree) of the sultan.Namely, they shall repair and maintain their churches as they have done before, and their rites shall not be obstructed.No money shall be demanded from the aforementioned clergy in violation of the noble customary law of Islam or the imperial letter of agreement, nor shall they be harassed under other pretexts. They shall remain under the protection of the sultan, living in peace.When the Roman Emperor's ambassador comes to my felicitous court, he may present their requests regarding their rites and the pilgrimage sites in Jerusalem.So has it been recorded and decreed, and the ambassador has requested the renewal of the aforementioned noble order as per the imperial letter of agreement. Upon reviewing the imperial letter of agreement, it has been found to be written and recorded as described above. Now, if the aforementioned monasteries, churches, rooms inside the Church of the Holy Sepulchre, cemeteries, and gardens are still in their possession and have remained under their control until now, they shall continue to remain under their authority as before, and no one shall interfere with them in violation of the noble customary law of Islam. My noble edict of high dignity has been issued to this effect.I command that, upon the receipt of this order, you shall act in accordance with my noble and esteemed decree and fully comply with the instructions herein. As presented by the ambassador, if the aforementioned monasteries, churches, rooms, cemeteries, and gardens are still under their control and have remained so until now, you shall allow no one to interfere with them in violation of the noble customary law of Islam. Refrain from consenting to or approving anything contrary to my previous and present noble order. Be cautious to avoid any contradiction to my noble order, and place your trust in the noble mark! 5–14 October 1700