The Ottoman Grand Vizierate (1560s–1760s)Großwesir Sokollu Mehmed Pascha an Kaiser Rudolf II., Konstantinopel, 23. Septembe bis 2. Oktober 1579Letter from Grand Vizier Sokollu Mehmed Pasha to Emperor Rudolf II, Constantinople, 23 September-2 October 1579Vezir-i Azam Sokollu Mehmed Paşa’nın İmparator II. Rudolf’a mektubu, Kostantiniyye, 23 Eylül-2 Ekim 1579Sokollu Mehmed Pashaota, de, en1579-09-23 ~ 1579-10-02İftiḫārü’l ümerāi’l-ʿiẓāmi’l-ʿīseviyye muḫtārü’l-küberāi’l-fiḫāmi fīʾl-milleti’l-mesīḥiyye muṣliḥü meṣāliḥi cemāhīri’ṭ-ṭāifeti’n-naṣrāniyye ṣāḥibü eẕyāli’l-ḥaşmeti ve’l-veḳār ṣāḥibü delāyili’l-mecdi ve’l-iftiḫār BeçḲrālı İkinci Rudolfo Ḳrāl ḫutimet ʿavāḳibühū bi’l-ḫayr dostluġa lāyıḳ olan vüfūr duʿālar ve s̱enālar itḥāfından ṣoñra şöyle maʿlūm ola ki ḥālā saʿādetlü ve ʿaẓametlü ve devletlü Pādişāhumuz ʿeazzullāhu enṣārahu ve żāʿafa iḳtidārahu ḥażretlerünüñ āsitāne-i ʿizzet-nişānları ki melceʾ-i selāṭīn-i ʿālī-miḳdār ve melāẕ-ı ḫavāḳīn-i’-ḳaviyyi’l-iḳtidārdur şimdiki-ḥālde Budūn serḥaddinde Beglerbegi olan emīr’ü’l-umerā-i kirām Üveys Pāşā dāme iḳbālehüden bir mufaṣṣal defter gelüb müşārün ileyh ol vilāyete varub vāṣıl oladan berü sizüñ cānibüñüzden saʿādetlü Pādişāhumuzla mā-beynüñüzde olan ʿahd ü emāna muḫālif memālīk-i maḥrūselerine daḫl ve tecāvüz olınub ve ḫaylī ṭavār sürilüb ve ādem alınub baʿżı şehīd ve baʿżı esīr olub teʿaddī olduġın bildürmegin ol defterüñ bir ṣūreti ʿayni ile iḫrāc olınub maʿlūmuñuz olmaḳ içün size gönderildi ve ol vaḳitde mesṭūr ve muḳayyed olan māddelerden māʿadā Bosna ve Klīs serḥadlarında Çendrān nām bī-dīn ile Zerinoġlı didükleri melʿūn ḫaylī kefere cemʿ idüb ṭop ve tüfeng ile serḥadde ḳarīb bir yerde oturub anuñ gibi yuḳar cānibden ḥareket olursa anlar daḫı fikr-i fāsid ve ḫayāl-i kāsırları mūcebince memālīk-i maḥrūse-yi pādişāhīye tecāvüz itmek tedārükünde olub ve bundan aḳdem Bosna serḥaddinde Ostrosınca nām ḳalʿa-yı ṭop ile dögüb alub ehl-i islāmı şehīd itmişler ve Sāzīn nām ḳalʿaı daḫı keẕālik ṭop ile dögilüb alınub içinde olan ādemleri şehīd olmış ve Klīs serḥaddinde ve Direrik nām ḳalʿaı daḫı ṭop ile dögüb almışlar ve beşlü aġalıḳdan maʿzūl olan ʿAlī Āġānuñ ehl ü ʿıyālı Bostānice nām ḳalʿaya giderken Sīsḳa nām ḥarbi ḳalʿanuñ kāfirleri baṣub alub gidüb giriftār itmişler ve bundan ṣoñra mezbūr ḳalʿa keferesi memālīk-i maḥrūse-i pādişāhīye tābiʿ olan Dūnçe nām ḳalʿa altına segirdüb altı nefer kimesne şehīd idüb sekiz nefer kimesne esīr itmişler baʿdehū Sāzīn nām ḳalʿanuñ altına segirdüb iki ādem almışlar ve mezbūr ḳalʿa taʿmīr olınur iken ḳaravulda bir beşlüyi atı ile alub giriftār itmişler ve bir defʿa daḫı itmişlerdür ḥālā reʿāyāsın alub esīr idüb baʿdehū behāya kesüb bi’l-fiʿl behāların edā itmek üzere itmişler daḫı bunuñ ems̱āli teʿaddī ve tecāvüzlerünüñ nihāyeti olmaduġı defʿātıyla pāye-i serīr-i ʿalālarına ʿarż olınub ʿilm-i şerīf-i ʿālem-şümūl-i şāhānelerine muḥīṭ ve şāhid olmaġla çünki ʿahde muġayir vażʿ olmış elbette tedārükleri görilsün diyü iḳdām ve ihtimāmları ṣudūr ve ẓuhūr itmiş idi lākin sizüñ cānibüñüzden iʿlām olınub bu bābda cevābuñuz ne ile aña göre ʿamel olına diyü teʾḫīr olınmışdur fi’l-vāḳiʿ memālīk-i muḥammediyye-i pādişāhīde Budūn semtinde ol vechle teʿaddī ve tecāvüz olınub Bosna ve Klīs cāniblerinde vech-i meşrūḥ üzere ḫilāf-ı ʿahd ü emān ḳalʿa alınub ve ādem şehīd olub giriftār olmaḳ naḳẓ-ı ʿahd degil midür ol cānibden ehl-i fesād ve teʿaddī ẓuhūr idecek memālīk-i maḥrūse-i pādişāhīde olan ġāzīler ne-vechle żabṭ olınur anlar daḫı dīn-i mübīn-i şerīfi temkīn yolına cibilletlerinde merkūz olan celādet ve şehāmetlerini ẓuhūra getürmege iḳdām itmezler mi ve mādām ki sizüñ cānibüñüz mażbūṭ olmaya bu ṭarafuñ daḫı bahādurları niçe teskīn olınur be-her-ḥāll idüġi ihtimāmda ḳuṣūr itmezler ammā bu daḫı degildür ki ol cānibüñ atlu ve piyādeleri gendü ḥāllerinde olalar daḫı fesād ve teʿaddī bārī bu cānib ḫalḳı ola böyle mülāḥaẓa olınmaya maʿ hāẕā eger muḳaddemā ʿizzetlü Pādişāhumuz ḥażretleri ṭarafından virilen ʿahdnāme-i hümāyūn-ı saʿādet-maḳrūnlarında her ḫuṣūs taʿḳīb ve beyān olınmışdur ḥālen ẓuhūr iden evżāʿ ve eṭvār cümle ʿahdnāme-i hümāyunlarına muḫālifdür öyle olsa ẕikr olınan ḫuṣūṣlar südde-i senīye-i saʿādet-medārda olan ilçiñüzden istifsār olınduḳda “ḫilāf-ı vāḳiʿdür serḥaddlerde bu ecl ḥareket olmamışdur kendü ḳalʿaları mühimmātın görürler ammā bu ḳadar iʿlām olınmuş Efendimüze bildürelüm anlaruñ bu ḫuṣūṣa rıżāları yoḳdur ḫilāf-ı ʿahd ü emān iş idenlerüñ ḥaḳḳlarından gelürler şerāʿiṭ-i ʿahd ü emānuñ edāsında ziyāde iḳdām ve ihtimām iderler naḳż-ı ʿahde rıżāları yoḳdur eger naḳż-ı ʿahd murādları olaydı vaḳti ile virgülerin göndermezler idi ihmāl iderlerdi” diyü cevāb virmegin ilçiñüz cevābı pāye-i serīr-i ʿizzet-nişān-ı pādişāhīye ʿarż olınub cevābıñuz ne ise iʿlām olınmaḳ içün ilçiñüz ādem göndermege icāzet-i hümāyūnları olub nāme-i saʿādet-ʿunvānları daḫı yazılmaḳ bābında fermān-ı ʿālīleri ṣādır olmaġın ḥālā ilçiñüzüñ ādemi ulaġla irsāl olındı varub vuṣūl bulduḳda saʿādetlü Pādişāhumuz ḥażretlerinüñ gönderilen nāme-i ʿizzet-atāyālarınuñ mefhūm-ı dürer-bārın muʿallem idinüb daḫı ḥaḳīḳaten mābeynde olan ṣulḥ u ṣalāḥ umūrında s̱ābit-ḳadem olub naḳż-ı ʿahde rıżāñuz yoġise müşārün ileyh Budūn Beglerbegisünüñ defterinde mesṭūr olan eger ṭavar ve esbāb ve esīrdür ber-mūceb-i ʿahd ü emān girü redd olınub ehl-i fesād ve şenāʿatıñ bir vechle ḥaḳḳlarından geline ki sāʾīrlerine mūceb-i ʿibret olub ʿahd ü emānuñ ḫilāfına sālik olmayalar ve dāʾimā şerāʿiṭ-i ʿahd ü emān riʿāyet olınub ḫilāfına cevāz gösterilmeye ki mā-beynde reʿāyā ve berāyā āsūde-ḥāl olub kimesne ʿahde muġāyir teʿaddī olmaya bu ḫuṣūṣlar bundan aḳdem defʿāat ile nāme-i hümāyūn-ı pādişāhī ile bu cānibden ḫayr-ḫᵛāhluḳ ṭarīḳiyle gönderilen naṣīḥat-āmīz mektūblarda tafṣīl ve beyān olınmuş idi ehl-i fesād ẓabṭ olınmayub şerāʿiṭ-i ʿahd riʿāyet olınmamaġla muttaṣıl serḥaddlerde bu aṣl ġavġā ve ceng ve cidāldan ḫālī olmazlar şöyleki min baʿd daḫı tenbīh olınmayub mā-beynde münʿaḳid olan ʿahd ü emān ve ṣulḥ u ṣalāḥ riʿāyet olınmaya girü memālīk-i maḥrūseye teʿaddī ve tecāvüz olına bu cānib mesʾūl olmaz serḥadde olan ʿasakir-i islām ruḫṣat virilüb anlar daḫı ḳādir olduḳların dirīġ itmemek lāzım gelür ṣoñra bu cānibde olan ilçiñüz yāḫud nāmeñüz gelüb serḥadde olan ʿasakirüñüz bu aṣl teʿaddī eyledi deyü şekvā ṣūreti gösterilürse eyü olmaz memleket ve vilāyetiñüz ṣıyānet olınub dāʾimā şerāʿiṭ-i ʿahd riʿāyet itmekden ḫālī olmayasuz bu tafṣīlden murād mücerred ṭarafeyñün reʿāyā ve berāyāsına merḥameten iẓhār-ı muḫāleṣetdür ve tedāḫül eylemekle südde-i saʿādet-i pādişāhīye gönderilecek iki virgüñüz olmışdur ẕikr olınan iki virgüñüz teʾḫīr olınmayub irsālı bābında saʿy-ı cemīlüñüz ola ki mābeynde olan esās-ı ṣulḥ u ṣalāḥ riʿāyet ve ḥālen müşārün-ileyh Budūn Beglerbegisi dāme iḳbālehü südde-i saʿādet-ni̇ṣābımuza tekrār mektūb gönderüb Tātā nām ḥarbī ḳalʿa keferesi bundan aḳdem memālīk-i maḥrūse-i pādişāhīden bir ḳaç defʿa ḳoyun ve ṭavār sürdüklerinden māʿadā ḫaylī atlu ve yaya ile Kestoş nām ḳalʿa altına segirdüb żarar ve ziyāna ḳādir olmayub lākin ḳalʿa-ı Tātā ḫalḳı begleri ile ve Ḳomrān nām ḳalʿa keferesi üç yüz miḳdārı atlu ve yaya cemʿ olub meẕkūr Kestoşi ḳalʿasınuñ altına segirdüb ḳuşluḳ zamānından vaḳt-ı ʿaṣra degin ceng itdükleri eclden Tātā Begine mektūb gönderilüb ḫilāf-ı ʿahd bu maḳūle vaṣfuñ aṣlı nedir diyü suʾāl olınduḳda ādem virdügine iʿtirāf idüb ammā “ben bile degil idüm Ḳomrān Begi bile idi” deyü mektūb göndermegin ol mektūb ʿayni ile gönderüldi diyü bildürdi bu ḫuṣūṣ daḫı ṭarafeynden münʿaḳid ṣulḥ u ṣalāḥa muġāyirdür sizüñ cānibüñüzden şerāʿiṭ-i ʿahd riʿāyet olınmayub dāʾimā memālīk-i maḥrūsemüz bu maḳūle teʿaddī ve tecāvüz olıcaḳ bu ṭarafuñ daḫı ʿasakir-i nuṣret-şiʿārlarına ruḫṣat virülmek lāzım gelür bu bābda oñat muḳayyed olub ihtimām olına ve bu maḳūle ehli fesāduñ ḥaḳḳından gelüb min baʿd memālīk-i maḥrūse-yi pādişāhī ṭarafına daḫl ve tecāvüz olınmaya taḥrīren fī evāʿil-i şehri Şaʿbān’ül-muʿazzam sene sebʿa ve ѕemānīn ve tisʿa-miʾe Be-maḳām-ı Ḳosṭanṭıniyye el-maḥmiyye ḫamā Allāhu teʿālā ʿan cemīʿil-belīyeİftiharü’l ümerai’l- izami’l- iseviyye muhtarü’l-küberai’l-fihami fi l-milleti’l-mesihiyye muslihü mesalihi cemahiri’t-taifeti’n-nasraniyye sahibü ezyali’l-haşmeti ve’l-vekar sahibü delayili’l-mecdi ve’l-iftihar BeçKralı İkinci Rudolfo Kral hutimet avakibühu bi’l-hayr dostluġa layık olan vüfur du alar ve s̱enalar ithafından soñra şöyle ma lum ola ki hala sa adetlü ve azametlü ve devletlü Padişahumuz eazzullahu ensarahu ve za afa iktidarahu hazretlerünüñ asitane-i izzet-nişanları ki melce -i selatin-i ali-mikdar ve melaz-ı havakin-i’-kaviyyi’l-iktidardur şimdiki-halde Budun serhaddinde Beglerbegi olan emir’ü’l-umera-i kiram Üveys Paşa dame ikbalehüden bir mufassal defter gelüb müşarün ileyh ol vilayete varub vasıl oladan berü sizüñ canibüñüzden sa adetlü Padişahumuzla ma-beynüñüzde olan ahd ü emana muhalif memalik-i mahruselerine dahl ve tecavüz olınub ve hayli tavar sürilüb ve adem alınub ba zı şehid ve ba zı esir olub te addi olduġın bildürmegin ol defterüñ bir sureti ayni ile ihrac olınub ma lumuñuz olmak içün size gönderildi ve ol vakitde mestur ve mukayyed olan maddelerden ma ada Bosna ve Klis serhadlarında Çendran nam bi-din ile Zerinoġlı didükleri mel un hayli kefere cem idüb top ve tüfeng ile serhadde karib bir yerde oturub anuñ gibi yukar canibden hareket olursa anlar dahı fikr-i fasid ve hayal-i kasırları mucebince memalik-i mahruse-yi padişahiye tecavüz itmek tedarükünde olub ve bundan akdem Bosna serhaddinde Ostrosınca nam kal a-yı top ile dögüb alub ehl-i islamı şehid itmişler ve Sazin nam kal aı dahı kezalik top ile dögilüb alınub içinde olan ademleri şehid olmış ve Klis serhaddinde ve Direrik nam kal aı dahı top ile dögüb almışlar ve beşlü aġalıkdan ma zul olan Ali Aġanuñ ehl ü ıyalı Bostanice nam kal aya giderken Siska nam harbi kal anuñ kafirleri basub alub gidüb giriftar itmişler ve bundan soñra mezbur kal a keferesi memalik-i mahruse-i padişahiye tabi olan Dunçe nam kal a altına segirdüb altı nefer kimesne şehid idüb sekiz nefer kimesne esir itmişler ba dehu Sazin nam kal anuñ altına segirdüb iki adem almışlar ve mezbur kal a ta mir olınur iken karavulda bir beşlüyi atı ile alub giriftar itmişler ve bir def a dahı itmişlerdür hala re ayasın alub esir idüb ba dehu behaya kesüb bi’l-fi l behaların eda itmek üzere itmişler dahı bunuñ ems̱ali te addi ve tecavüzlerünüñ nihayeti olmaduġı def atıyla paye-i serir-i alalarına arz olınub ilm-i şerif-i alem-şümul-i şahanelerine muhit ve şahid olmaġla çünki ahde muġayir vaz olmış elbette tedarükleri görilsün diyü ikdam ve ihtimamları sudur ve zuhur itmiş idi lakin sizüñ canibüñüzden i lam olınub bu babda cevabuñuz ne ile aña göre amel olına diyü te hir olınmışdur fi’l-vaki memalik-i muhammediyye-i padişahide Budun semtinde ol vechle te addi ve tecavüz olınub Bosna ve Klis caniblerinde vech-i meşruh üzere hilaf-ı ahd ü eman kal a alınub ve adem şehid olub giriftar olmak nakz-ı ahd degil midür ol canibden ehl-i fesad ve te addi zuhur idecek memalik-i mahruse-i padişahide olan ġaziler ne-vechle zabt olınur anlar dahı din-i mübin-i şerifi temkin yolına cibilletlerinde merkuz olan celadet ve şehametlerini zuhura getürmege ikdam itmezler mi ve madam ki sizüñ canibüñüz mazbut olmaya bu tarafuñ dahı bahadurları niçe teskin olınur be-her-hall idüġi ihtimamda kusur itmezler amma bu dahı degildür ki ol canibüñ atlu ve piyadeleri gendü hallerinde olalar dahı fesad ve te addi bari bu canib halkı ola böyle mülahaza olınmaya ma haza eger mukaddema izzetlü Padişahumuz hazretleri tarafından virilen ahdname-i hümayun-ı sa adet-makrunlarında her husus ta kib ve beyan olınmışdur halen zuhur iden evza ve etvar cümle ahdname-i hümayunlarına muhalifdür öyle olsa zikr olınan hususlar südde-i seniye-i sa adet-medarda olan ilçiñüzden istifsar olındukda “hilaf-ı vaki dür serhaddlerde bu ecl hareket olmamışdur kendü kal aları mühimmatın görürler amma bu kadar i lam olınmuş Efendimüze bildürelüm anlaruñ bu hususa rızaları yokdur hilaf-ı ahd ü eman iş idenlerüñ hakklarından gelürler şera it-i ahd ü emanuñ edasında ziyade ikdam ve ihtimam iderler nakz-ı ahde rızaları yokdur eger nakz-ı ahd muradları olaydı vakti ile virgülerin göndermezler idi ihmal iderlerdi” diyü cevab virmegin ilçiñüz cevabı paye-i serir-i izzet-nişan-ı padişahiye arz olınub cevabıñuz ne ise i lam olınmak içün ilçiñüz adem göndermege icazet-i hümayunları olub name-i sa adet- unvanları dahı yazılmak babında ferman-ı alileri sadır olmaġın hala ilçiñüzüñ ademi ulaġla irsal olındı varub vusul buldukda sa adetlü Padişahumuz hazretlerinüñ gönderilen name-i izzet-atayalarınuñ mefhum-ı dürer-barın mu allem idinüb dahı hakikaten mabeynde olan sulh u salah umurında s̱abit-kadem olub nakz-ı ahde rızañuz yoġise müşarün ileyh Budun Beglerbegisünüñ defterinde mestur olan eger tavar ve esbab ve esirdür ber-muceb-i ahd ü eman girü redd olınub ehl-i fesad ve şena atıñ bir vechle hakklarından geline ki sa irlerine muceb-i ibret olub ahd ü emanuñ hilafına salik olmayalar ve da ima şera it-i ahd ü eman ri ayet olınub hilafına cevaz gösterilmeye ki ma-beynde re aya ve beraya asude-hal olub kimesne ahde muġayir te addi olmaya bu hususlar bundan akdem def aat ile name-i hümayun-ı padişahi ile bu canibden hayr-hᵛahluk tarikiyle gönderilen nasihat-amiz mektublarda tafsil ve beyan olınmuş idi ehl-i fesad zabt olınmayub şera it-i ahd ri ayet olınmamaġla muttasıl serhaddlerde bu asl ġavġa ve ceng ve cidaldan hali olmazlar şöyleki min ba d dahı tenbih olınmayub ma-beynde mün akid olan ahd ü eman ve sulh u salah ri ayet olınmaya girü memalik-i mahruseye te addi ve tecavüz olına bu canib mes ul olmaz serhadde olan asakir-i islam ruhsat virilüb anlar dahı kadir oldukların diriġ itmemek lazım gelür soñra bu canibde olan ilçiñüz yahud nameñüz gelüb serhadde olan asakirüñüz bu asl te addi eyledi deyü şekva sureti gösterilürse eyü olmaz memleket ve vilayetiñüz sıyanet olınub da ima şera it-i ahd ri ayet itmekden hali olmayasuz bu tafsilden murad mücerred tarafeyñün re aya ve berayasına merhameten izhar-ı muhalesetdür ve tedahül eylemekle südde-i sa adet-i padişahiye gönderilecek iki virgüñüz olmışdur zikr olınan iki virgüñüz te hir olınmayub irsalı babında sa y-ı cemilüñüz ola ki mabeynde olan esas-ı sulh u salah ri ayet ve halen müşarün-ileyh Budun Beglerbegisi dame ikbalehü südde-i sa adet-ni̇sabımuza tekrar mektub gönderüb Tata nam harbi kal a keferesi bundan akdem memalik-i mahruse-i padişahiden bir kaç def a koyun ve tavar sürdüklerinden ma ada hayli atlu ve yaya ile Kestoş nam kal a altına segirdüb zarar ve ziyana kadir olmayub lakin kal a-ı Tata halkı begleri ile ve Komran nam kal a keferesi üç yüz mikdarı atlu ve yaya cem olub mezkur Kestoşi kal asınuñ altına segirdüb kuşluk zamanından vakt-ı asra degin ceng itdükleri eclden Tata Begine mektub gönderilüb hilaf-ı ahd bu makule vasfuñ aslı nedir diyü su al olındukda adem virdügine i tiraf idüb amma “ben bile degil idüm Komran Begi bile idi” deyü mektub göndermegin ol mektub ayni ile gönderüldi diyü bildürdi bu husus dahı tarafeynden mün akid sulh u salaha muġayirdür sizüñ canibüñüzden şera it-i ahd ri ayet olınmayub da ima memalik-i mahrusemüz bu makule te addi ve tecavüz olıcak bu tarafuñ dahı asakir-i nusret-şi arlarına ruhsat virülmek lazım gelür bu babda oñat mukayyed olub ihtimam olına ve bu makule ehli fesaduñ hakkından gelüb min ba d memalik-i mahruse-yi padişahi tarafına dahl ve tecavüz olınmaya tahriren fi eva il-i şehri Şa ban’ül-mu azzam sene seb a ve ѕemanin ve tis a-mi e Be-makam-ı Kostantıniyye el-mahmiyye hama Allahu te ala an cemi il-beliyeLaudable pride of the great commanders of Christendom, the elite of the illustrious magnates in the community of the Messiah, arbiter of the universal affairs of the community of the Nazarene, possessor of the trains of majesty and glory, possessor of manifestation of splendor and laudable pride, the king of Vienna, King Rudolph II – may he end his days propitiously. Following the presentation of abundant prayers and praises worthy of friendship, let it be known that:A diffusely detailed register from Üveys Pasha – commander of the noble commanders – who is currently the governor of Buda – has arrived at the glorious court of my felicitous, august, and fortunate sultan – may God glorify his supporters and multiply his power; a court that is the refuge of exalted sultans and the sanctuary of powerful rulers. Üveys Pasha has reported that since he arrived in Buda, contrary to the treaty and trust between you and our felicitous sultan, there have been incursions and border violations into the well-protected domains, a considerable number of livestock have been driven away, captives have been taken, and some people have been martyred. That is, there have been attacks. We have penned an exact copy of this register and sent it to you for your knowledge. In addition to the matters we previously wrote about, the following events have occurred:In the border regions of Bosnia and Klis, an infidel by the name of Çendran and the accursed Zrinski gathered a substantial number of infidels and, with their arms, they approached a location near the border. Should a retaliatory action be similarly taken from the upper region as they did, their plan was – according to their seditious intentions and deficient minds – to violate the well-protected domains of the sultan. Before this, in the border region of Bosnia, they bombarded the fortress of Ostrožac with cannons, captured it, and martyred the Muslims inside. Similarly, they bombarded and captured a fortress by the name of Cazin, martyring the men inside. In the border region of Klis, they likewise bombarded and seized the fortress of Drežnik, capturing it. While the family and men of Ali Agha, a retired captain (beşlü ağa), were on their way to a fortress called Bostanice, the infidels of the Fort Sisak attacked and captured them; these same infidels later approached a fortress within the sultan’s well-protected domains known as Dunavci, martyred six individuals, and captured eight others. Following this, they came to the Fort Cazin, seized two men, and during the repair of the aforementioned fortress, they captured the patrolling captain along with his horse, taking him as a prisoner, repeating this act once more. At , they captured the subjects and demanded ransom for their release. That such attacks and violations occur without interruptions has been repeatedly reported to the exalted throne’s foot, and it has been comprehended and understood through the sultan’s world-encompassing royal and noble knowledge. Thereupon,[the sultan] commanded that since acts contrary to the treaty have occurred, efforts should be made and care should be taken to ensure that whatever is necessary is done. However, the matter was deferred to await your response and the news that will arrive from your side, so that actions may be taken accordingly.Indeed, do not the attacks and violations in the sultan’s well-protected domains in Buda, as mentioned above, and the seizure of fortresses, martyring of men, and taking of captives in the regions of Bosnia and Klis, contrary to the treaty and trust, invalidate the agreement between us? When troublemakers emerge on your side and aggressions occur, how can the warriors(ghazis) within the sultan’s well-protected domains be restrained? Will they not, in their innate valor and bravery, rise to defend the noble religion of Islam? If your side does not remain inactive, how can the warriors on this side be pacified? In any case, they diligently perform their duties without fault. This does not imply that your cavalry and infantry should remain idle while mischief and aggression are carried out by the people on our side. Such a misunderstanding should not arise. Moreover, every matter has been detailed and clarified in the felicitous letter of agreement previously issued by our honorable sultan.These emerging circumstances and actions are in direct violation of all of the letters of agreement [issued by the sultan]. Given this situation, when these matters were brought to the attention of your envoy at our felicitous and exalted court, he responded as follows: “The reality is not as you describe. No such actions have occurred in the border regions.[Our troops] are merely addressing the munitions needs of their own fortresses. However, since you have received such reports, I shall inform my lord – who does not condone such behavior. Those who act in violation of the treaty and trust will be dealt with accordingly. Great care and diligence are taken to uphold the conditions of the treaty, and he has no desire to see it broken. If he had wished to break the treaty, he would have neglected to send the tribute.”When your envoy’s response was presented to the glorious foot of the sultan’s throne, he granted permission to your envoy to send a courier to you to request your response on the matter,and an imperial edict was issued for a felicitous letter to be written. Your envoy’s courier has been sent along with our courier. When this courier reaches you, take to heart the content of the glorious letter, filled with words as precious as pearls sent by our sultan. If you are indeed committed to maintaining the peace and harmony between us and have no desire to see the treaty broken, then – per the terms of the covenant and trust – return the cattle, goods, and captives listed in the Governor of Buda’s aforementioned register. Let the perpetrators of mischief and wrongdoing be dealt with so decisively that it serves as a warning to others, preventing them from pursuing a path contrary to the treaty and trust. Always adhere to the conditions of the treaty and trust. Allow no deviation from them, so that our tax-paying and non-tax-paying subjects may live in tranquility and no one engages in acts of aggression contrary to the covenant. These matters have been detailed and clarified many times before in the imperial letters of agreement and the advice-filled letters sent from our side in good faith. If the troublemakers are not restrained and the conditions of the treaty are not upheld, then the borderlands will be plagued by continual conflict, strife, and warfare.Henceforth, if warnings are not heeded and the treaty, trust, peace, and amity established between us are not upheld, and should there be further attacks and violations against the well-protected domains, we shall not be held responsible. Permission will be granted to the Muslim soldiers in the borderlands, and they will take all necessary action. If, afterward, your envoy or a letter arrives here with complaints about the actions of our soldiers in the borderlands, it will not be well received. Protect your territory and provinces, and consistently adhere to the conditions of the treaty. The intention behind these words is solely to express our sincere goodwill towards the tax-paying and non-tax-paying subjects of both sides. Due to the delay in your tribute, two payments are now due to be sent to the exalted gate of the sultan. Make every effort to send them without further delay. In this way, the peace and harmony between us ...At present, the governor of Buda – may his felicity endure – has once again sent a letter to our felicitous court, informing us as follows:“Infidels from the enemy fortress called Tata previously drove away sheep and cattle several times from the well-protected domains of the sultan. They attacked the Fort Kesztölc with a considerable number of cavalry and infantry but were unable to inflict significant damage. However, the people and captains of Tata fortress,along with around three hundred cavalry and infantry from Komárom fortress, gathered and attacked Kesztölc fortress once more, fighting from mid-morning until mid-afternoon. As a result, a letter was sent to the Bey of Tata, inquiring about the nature of these actions that are contrary to the treaty. In response, he admitted that he had sent his men, but claimed, “It was not me, but the Bey of Komárom.“ I am forwarding his letter to you as it was received.This matter is contrary to the peace and amity agreed upon between the two sides. If the terms of the covenant are not upheld from your side, and if such attacks and violations against the well-protected domains continue, then our victorious soldiers will need to be granted permission to respond. Attend to this matter with the utmost care and diligence. Deal decisively with the mischievous elements to ensure that no further incursions or violations into the sultan’s well-protected domains occur.Translation desz Mehemet Bascha schreibens an ihr ksl. Mt. etc.Es ist verschiner tagen hieher an die geehrte Porten unnsers glückhseyligen durchleüchtigen unnd grossen khaysers, dem Gott sein sig erhallte unnd sein macht vermehre, welliche Porten ein zueflucht der großmüedtigen fürsten unnd schuz der mächtigen khönigen ist, durch den unnder den geehrten, auch fürnemen unnd ansehenlichen herren mit hülff deß höchsten himlischen khönigs wierdigen unnd hochgeachten Veys Bassa, yäziger zeit beglerbeg der gränizen zu Ofen, ain lannger catalogus oder verzaichnis ettlicher beschwärung geschickht worden, darinnen er bericht hatt, das seidher er selbigen ohrten ankhomen, man von e. Mt. etc. thaill zu wider deren zwischen unnßerm glückhhafftigem kayser unnd e. Mt. etc. aufgerichten frids pacten unnd sicherhait, seiner hochait gebiedt molestiert unnd angriffen, auch vill viech unnd leüth gefangen, deren ains thails nidergehaut unnd thaills zu sclaven gemacht hab.Derwegen dann, unnd damit dessen euhr Mt. etc. ein wissen hetten, von gedachtem catalogo von wort zu wort ain abschrifft gemacht unnd e. Mt. etc. zum wissen zuegeschickht worden. Uber dise in berührtem catalogo eingefüerte pünct hatt an der gränizen Bossna unnd Tissa der ungläubige general mit dem verfluechten Zrinj unnd anndern vill ungläubigen sich gesamblt unnd mit grobem unnd khlinerem geschüz nahend an die gränizen verfüegt, auch ihren verkherten gedanckhen unnd falschem gesinnen nach gedacht, do ettwo oberhalb sich was erhöbet, das auch sy ferdtig währen zu vertretten unnd das ksl. gebiedt seiner hochait zu belesstigen.So haben sy hievor an der bossnischen gräniz mit grobem geschüz beschossen, bestritten unnd eingenohmen das schloß Ostrosiza unnd die Musulmannen, so darinnen gewest, umgebracht, gleichsfals mit geschütz angriffen unnd erobert das schloß Zasin, auch die menschen darinnen erwürgt, nit wenig an der gräniz Clissa das schloß Dresnik beschoßen unnd eingenohmen, also auch alles gesinnd unnd zuegehörige deß Aly Aga, wellicher vor seiner haubtmanschafft uber die besly abgesezt worden. Alß sy nach Costanoviz gezogen, sein die soldaten von Sissek uber sy khomen unnd alle mit einander gefangner weckhgefüehrt, eben dieselben sein auch unnder das castell Dottnitza, so seiner hochait ksl. gebiedt underworffen, gerennt, allda 6 personen nidergehaut unnd 8 gefanngen, hernach unnder Zasin gerennt, ihr zweer unnd dann alß man dasselb castell ettwas wider gebessert, ain besly so die schilderacht gehallten sambt seinem roß aufgehebt, item zu ainem anndern mall 60 wallachische underthonen gefanngen genohmen unnd dieselben geschäzt, welliche yezo ihr schatzung erlegen sollen, unnd also dergleichen anndere uberlässt unnd schäden mehr, welliche alß sy offtermalls vor dem thron seiner ksl. hochait fürgebracht unnd referiert worden, hat sein hocheit, alß sys angehört, mit ernnst unnd anhäbigkhait vermellt, weill solliche sachen wider die pacta deß fridens beschehen, so soll ordnung gethon werden, damit man es fürkhome. Nicht desto weniger hat man die sach daher so lanng verzogen, biß man deren e. Mt. etc. zuvor erinderet unnd hierüber ihr antwort anhörete, nach gelegenhait derselben man sich weitter zuverhallten wisste.Wann dann nun in warhait in der ofrischen, alß auch boßnischen, khlissischen gegent unnd seiner hochait gebiedt, alls oberzehllt, solliche uberlasst unnd muetwillen mit einnehmung castell, niderhauung unnd auffahung der leüth wider die pacta deß fridens und sicherheit beschehen, ist das nicht ein verwierrung unnd thrennung deß zuegesagten fridens? Thuet man nun auff ihrner seidten solliche ublthaten unnd schaden, wie khan man dann die soldaten auf ihrer hochait gebiedt refreniern? Sollen nicht auch sy auß ihrem habenden wahren glauben, auch außdrückhlichen religio unnd gesaz, ihren eiifer unnd vleys gebrauchen, auch ihr in dero personen unnd naturen fundierte mannhait unnd dapferkhait erzaigen? Allweill e. Mt. etc. die ihrigen nicht bezämen, wie wird man dise dapffern leüth auf diesem thaill stellen unnd beruewigen khünnen? In allweg werden sy gleichsfalls ihren vleys zuerweysen der ihnen nichts erwinden lassen wellen. e. Mt. etc. gedenkh nicht, dem also zu sein, das ihres thaillß khriegsvolckh zu roß unnd fuß mit friden unnd still bleibe, unnd die soldaten von diser seidten alles ubels unnd schäden ursachen unnd anfenngen seyen. In dem ksl. haubtbrief den fridens capitl, den unnser mächtiger khayser e. Mt. etc. noch hievor zugeschickt, sein alle articl nach lenngs eingefüert unnd erkhlärt, dise händl unnd sachen aber, die also erwachsen unnd sich erzaigen, sein alle demselben seiner hochait ksl. brieff der capitl deß fridens zuwider unnd entgegen.Alß nun hierüber e. Mt. etc. an diser seiner hochait erhebten unnd mit glückhsehligkhait umbfangenn Porten residierende pottschafft befragt worden, hat sy geantwort, das dem nicht also sey, unnd man an den gränizen solliche bewegungen nicht fürnehme, sonnder allain die castell mit allerlay nottwenndigkhayten versehe, unnd weill man dergleichen sachen hieheer bericht, so will auch ich (sagt die pottschafft) solliches meinem allergneedigisten khayser zue schreiben. Ihr Mt. etc., mein allergneedigister herr, gibt solliche dinge nicht zue, sonnder strafft die jhenigen, welliche ichtes wider die pacta unnd sicherhait deß fridens begehen, wenndet auch allen vleys unnd sorgfelltigkheit an, allem dem genueg zu thuen, was die conditionen unnd verhaissungen deß fridens erfordern. Ihrer Mt. etc. willen unnd gemueth ist nicht den friden zu perturbiern unnd zu trennen, dann da ihr Mt. etc. diß zu thuen unnd den friden auch gethonn verhaissungen umbzustossen vorhabens unnd willens wären, so wuerde sy nicht zu rechter weill ihre praesenten schickhen, sonnder die Zeit füruber lauffen lassen.Welliche euhrer Mt. etc. potschafft gegeben antwort ist vor dem thron unnsers mächtigen khaysers fürgebracht worden, unnd damit e. Mt. etc. auch dessen erindt, sy auch ihr antwort hierüber wider herein khommen lassen möchten, hat sein ksl. hochait mehrgemelter e. Mt. etc. pottschafft ihrer leüth ainen hinauß zu schickhen bewilligt, daneben bevolhen, das man e. Mt. etc. ainen ksl. brief schreiben unnd mitschickhen soll. Nuhmer würdet ihr der pottschafft leüth ainer auf der posst hinnauß vortgefertigt. Wann nun der innhalt unnd substanz gedachtes unnßers glückhseiligen khaysers e. Mt. etc. yezo mitgeschickhten schreibens do zue unnd fürkhombt, seye e. Mt. etc. zu wissen, das sy in denen, gemaine friden unnd guette rueh betreffenden sachen wahr unnd aufrichtigkhlich bestenndig verharre. Unnd da euhr Mt. etc. gemueth nicht ist, oder sy nicht wollen, das sich die pacta deß fridens verwierren oder zuetrennen, so sollen das viech, güetter unnd gefanngen, so in obgedachtes beglerbegs von Ofen uberschickhtem catalogo aufgeschriben und verzaichnet sein, vermüg der verhaissungen unnd fridens pacten widerumben restituiert, auch die ubertretten unnd ublthätter dermassen gestrafft werden, das yhnen andere hierob ein exempl nehmen unnd nicht mehr den pactis unnd sicherhait deß fridens zu wider procediern, sonnder dessen conditiones allzeit hallten, auch nimmer ainiche widerwärtigkhait mehr erzaigen, damit die unterthonen unnd vasallen mit rueh bleiben khünnen unnd khainen wider die pacta ainicher uberlasst angethon oder zugefüegt werde.Unnd alles dises ist schon hievor zum öffternmall durch ihr ksl. hochait unnd unnsere e. Mt. etc. zuegeferdtigte schreiben mit aller unnßer guettwilligkhait unnd guettem rath weitleüfftig erkhlärt unnd angebracht worden, dann wann die ublthätter nicht woll bezämbt unnd die frids conditiones nicht gehallten, so worden dergleichen rumor, angriff unnd khlagen nimmermehr aufhören. Also da man nun hinfüren nit lassen wahrent, refreniert, auch die pacta unnd verhaissungen deß pannds gemainen fridens unnd guetter rueh nicht observiert, sonnder von neuem seiner hochait gebiedt uberlasst unnd schaden zueffügen, so wierdet die schuld nicht dies thaills sein, sonnder den musulmannischen soldaten erlaubens geben werden, das auch sy nach ihrem vermügen, das was vonnötten sein würdet hergegen zu thuen unnd fürzunehmen gleichsfallß nicht underlassen. Unnd würdet alsdann, weeder e. Mt. etc. hie residierende pottschafft, noch e. Mt. etc. schreiben, da schon deren hieher khämen unnd man sich beschweret, unnsere gränizer soldaten hetten sovill schäden unnd muetwillen begangen, von unnß gar nicht angehört werden, In der correctur sein für dise understrichen nachfolgende wort, und also gesezt worden. Wann nun hernach e. Mt. etc. hie residierende potschafft oder auch e. Mt. etc. schreiben schon hie fürkamen, und man sich beschwäret, unsere gränizer soldaten hetten soviel schäden und muetwillen begangen, würde es doch nicht guet sein. sonnder will solliche unordnungen unnd verwierrung von e. Mt. etc. seidten herkhomen, derselbige schaden zu e. Mt. etc. kheren unnd bey dero bleiben.Derwegen e. Mt. etc. diß alles woll fürsehen unnd solliche bestöllung thuen auch das jhenig, so sy hernach gereuen machen möchte, verhüedten, Dise understrichen wort sein in der correctur gar ausgelassen worden. unnd nicht manglen welle, ihr reich unnd gebiedt zu refreniern, auch darob zu sein, damit die conditionen der pacten deß fridens allzeit gehallten werden.Die lennge dises unnßers schreibens ist annders nichts, allß hiedurch das rechte mittleyden, so wier gegen beiderseidts unterthonen unnd vasallen tragen zuerzaigen gemaint. Weill auch nun sovill zeit verstrichen, das zwo e. Mt. etc. praesenten herein an die glückhseilig seiner ksl. hochait Porten sollen gelüfert werden, so soll man dieselben zwo praesenten lennger nicht aufhallten oder damit verzogen, sonnder e. Mt. etc. brauch guetten vlays sy fohrtzuschickhen, damit das fundament gemaines frids unnd guetter rueh allzeit geehret unnd gehallten werde.Appendix so erst hernach hinzue khommenBedachter beglerbeg zu Ofen, dem Gott sein glückh vermehre, hat iezo von neuem wider alher an die glückseilig unnd mächtig Porten geschriben unnd berichtet, das unlenngst die ungläubigen vom schloß Tottes, uber das sy mehrmalls aus dem ksl. gebiedt seiner hochait viech hinweckh getriben, in guetter anzahl zu roß unnd fueß unnder das schloß, Kestus genannt, gerent, aber khain übl oder schaden thuen khünnen. Nichts desto weniger, weill sich ermellte soldaten vom Tottes sambt ihrem haubtman mit den ungläubigen von Comorrn biß in die 300 starckh zu roß unnd fueß versamblet gehabt, unnder berührtes schloß Kestus gerennt, unnd dasselb von zehene an biß auf vier uhre nach mittag gestürmbt, hat berührter beglerbeg dem haubtman zue Dottes geschriben, und die ursach eines sollichen frids widerwartigenn handlß zu wissen begert, der ihme widerumb antwort geschriben unnd selbs bekhennt, das er gleichwoll sein volckh geschickht, er aber sey nicht, woll aber der haubtman von Comorrn selbs personlich dabey gewest, welliches schreiben herein geschickht worden. Diß ist nun auch wider das pannd deß fridens und bederthails guette rueh. Wann man dann von e. Mt. etc. seidten die conditionen deß fridens unnd gethonne verhaissens nicht hellt, und nur immerdar solliche muetwillen unnd ubertrettungen in seiner hohait ksl. gebiedt begehet, wierdet vannötten sein, das man auch diser seidts dem sigfafften hör dergleichen erlaube unnd zuegebe. Hyerinnen aber mueß guette sorg unnd vleys gebraucht unnd derlay ublthätter gestrafft werden, man soll auch hinfüron nicht mehr gegen seiner hocheit ksl. gebiedt ainichen uberlasst oder misßhanndlung treyben noch fürnehmen.Translation des Mehmed Bassa schreibens an ir ksl. Mt. etc. sambt der in margnie verzaichneten correctur, unnd hinzue geseztem appendice. N E