click for en translation below
[1r]
.
.İftiḫārü’l ümerāi’l-ʿiẓāmi’l-ʿīseviyye muḫtārü’l-küberāi’l-fiḫāmi fīʾl-milleti’l-mesīḥiyye muṣliḥü meṣāliḥi cemāhīri’ṭ-ṭāifeti’n-naṣrāniyye ṣāḥibü eẕyāli’l-ḥaşmeti ve’l-veḳār ṣāḥibü delāyili’l-mecdi ve’l-iftiḫār vilāyet-i Beç× ve Alāmān× ve Romānya İmparāṭorı Maksimilyānūş× ḫutimet’llāhü ʿāḳıbetühü-bi’l-ḫayr ḫayrlu duʿādan ṣoñra vażʿ olmaya ki
.mektūb-i şerīfiñüz vārid olub ilçiñüz× ve virgüñüz gönderilmek tedārik olınduġı nāme ile irsāl olınan tercemān Maḥmūd× bi-iẕni’llāhi teʿālā fevt olduġını ve andan māʿadā her ne beyān olmuş ise maʿlūm olub vaḳt-i mübārekde
.pāye-i serīr-i aʿlāyaʿarż olınub fermān-i hümāyūn- ne vechle ṣādır olmuş ise bundan aḳdem ʿināyet olınan nāme-i hümāyūnda derc olınub irsāl olmaġın tekrār nāme fermān olınmayub anuñla iktifāʾ olındı ol nāmeden ġālibā Ḳalu palanḳasınuñ×
5 hedmi ḫuṣūṣı anda beyān olmaduġına bāʿis̱-i taḥrīr olınduġı ẓann olınub sehv olduġı ol zamānda cānib-i ʿālīlerine yazılan mektūb-ı muḫliṣde muḳayyed olduġından maʿlūm oldı zīrā palanḳa-i mezbūre× bināʾolduġı maḥallde olan
.köyler ḫalḳı Ṭımışvār× fetḥine varılduḳda bu muḫlīṣiñüz× beglerbegi× iken cümle gelüb devletlü pādişāh-ı İslāma× iṭāʿat üzere olub ḫarāc virelüm diyü müteʿahhid olduḳları ḫāk-ı pāy-ı saʿādete ʿarż olınduḳda çünki babam× merḥūm ile ve ceddim maġfūrunleh ile muḥabbet
.ü meveddet üzere olub yüce āsitānemüz ile daḫı ṣulḥ u ṣalāḥ u dostluḳ murād ider memālіk-i maḥrūsemiz dāḫilinde olub ḫarāca müteʿahhid olan ḳurā-mā-beyninde palanḳa bināʾ itmek ile niçe ṣulḥ olur ḫuṣūṣan
.bundan aḳdem palanḳa-ı mezbūreden× niçe ḥarāmī vü ḥaydūd cemʿ olub gelüb memālіk-i maḥrūsamuza segirdüb memleket ü vilāyetimizden bi-ʿināyeti’llāhi teʿālā ana girüb begler ḳullarımuz südde-i saʿādetimize irsāl idügin ol ḳalʿadan olub beglerinüñ
.dūr ḳullarınuñ maʿrifeti ve icāzetleri ile geldüklerin iḳrār ideler ol ḳalʿa× hedm ü ḳalʿ olmayunca niçe dostluḳ şarṭı riʿāyet olunur diyü buyurmuşlar idi yazan kātib sehv idüb ġālibā nāmede yazmayub
10 mektūb-ı muḥabbet-nümūnda taḥrīr olmuş idi-imdi vāḳıʿā suʾāllerine aṣlā cevābıñuz yoḳdur bundan esbaḳ memleketimüz ḳorımaġa bāyeddür diyü cevāb virilmüş idi ol cevāb olmaduġı muḳaddemā iʿlām olmuşdur
.murād ol vechle olsa içinde olan eşḳıyā memleketimüze segirdüb dāʾimā ġāret itmezler idi ve memleketimüz ḳalʿa ile ḥıfẓ olına Sigetvār× ve Kūla× fetḥ olınmayub eṭrāfında olan vilāyet memālіk-i maḥrūseye dāḫil
.olmaz idi ol maḳūle ḳalʿa memleketi ḥıfẓ itmez belki ḫarāb ider zirā içinde olan eşkıyā dik ṭurmayub uyur ejderhānuñ ḳuyruġuna baṣub [? ḥamr ḫamr ] keyfiyyeti ile maġrūr olub ol maḳūle bī-fāʾide ḳalʿalar da yanub
.ʿāḳibete fikr itmeyüb belā çengālına giriftār olduḳdan ṣoñra nedāmet fāʾide itmez ġālibā baʿżı cüzvī ḫuṣūṣda ʿahd ü emān naḳżına ve bil’külliye muḥabbet ʿadāvete mübeddel olmaġa sebeb olmaz ẓann olınub baʿżına cevāb
.virilmeyüb sükūt olınub ve baʿżına daḫı ednā münāḳaşa ile revā olınacaḳ żaʿіf cevāblar virilür ḳaṭreden deryā ve ġubārdan cibāl peydā olduġı maʿlūmuñuz degil midir dāʾimā muḫālefet üzere olub
15 ʿahd ü emān içün nāmeler ṭaleb idüb ve gendiñüz nāmeler ve mektūblar gönderüb mażmūnı ile ʿamel murād itmezsiz naḳż-ı ʿahd idenlerüñ ḥāli ne olduġı tevārīḫ-i selāṭīnden mesṭūrdur bundan aḳdem Sere keferesi
.memālіk-i maḥrūsemiz reʿāyāsına ve deryāda yürüyen zencīr gemilerine żarar itdügi iʿlām olınub menʿ olınmaları içün nāme-i hümāyūn derc olmış idi ḥālā fesādların daḫı ziyāde idüb
.tācirlerimüzden müslimān ve yehūdādan niçe kimesne Alḳonaya× varub metāʿ alub gelüb Sīsekden× mā-beyninde balıḳlanmaġa demür bıraġub yaturken Sere keferesi vāfīr ṣandallar donadub
. Venedik× köyleründen daḫı ādem alub gelüb bunları baṣub ṭoḳsan biñ florilik esbābların ġāret idüb yigirmi beş nefer ādemlerin esīr itdüklerin meẕkūrlardan ḫalāṣ olan Ḥasan nām
.tācir gelüb ṣıḥḥatı üzere ḫaber virmegin her birinüñ ne ḳadar esbābı olub Alḳona× gümrük-ḫānesinde muḳayyed idügin defter itmegin ṣūreti size irsāl olındı gerekdür ki mektūb-ı muḥabbet-üslūb varub vuṣūl bulduḳda
20 teʾḫīr revā buyurulmayub ẕikr olunan ḳalʿaya× yarar ādemleri irsāl olınub varub müslimān ve yehūdā tācirlerinüñ ġāret olunan mālların ve esīrlerin her kimde ise bī-ḳuṣūr ẓuhūra getürdüb esīr olanları
.ıṭlāḳ idüb māl ü esbābların gendüye teslīm idüb emīn ü sālim memālіk-i maḥrūsemize īṣāl idüb bu vechle ṣulḥ u ṣalāḥa muġāyir ve naḳż-ı ʿahde sebeb olur vażʿ iden neferlerüñ bir vechle ḥaḳḳlarından
.gelüb siyāset ü ḥaḳāret olına ki sāʾirlerine mūcib-iʿibret olub min baʿd ḫilāf-ı ʿahd ü emān kimesne iş itmeyeler zirā maʿlūmuñuzdur ki serḥaddüñ cānibinde eşḳıyāsı muḳarrerdür ol cānibde olanlar “ʿahde muġāyir
.iş idüb yanlarına ḳaldı biz daḫı idelüm” diyü şāyed ġuzāt-ı İslāmdan niçe kimesneler fırṣat bulub bu cānibe gelen bāzergānlarıñuza ḥaḳāret idüb bu ṭāriḳla mā-beynde emn ü emān ber-ṭaraf olub reʿāyā vü berāyā pāy-māl ü
.ḫāk-sār olanlar ṭarafeynden niçe biñ nufūs pāy-māl olmaḳdan ol maḳūle bir kaç eşḳıyāñun ḥaḳḳından gelinüb fuḳarāʾ āsūde-ḥāl olmaḳ evlādur bu ḫuṣūṣda muḳaddemā irsāl olınan nāmeñüz ve ʿaẓametlü pādişāh-ı veliyyü’l-iḳtidār×
25 ḥażretlerinüñ ecdād-ıʿiẓām ve ābāʾ-yı kirāmları iḥsān itdükleri ʿahd-nāme-i hümāyūn mūcibi ile ʿamel olınub teʾhīr ü terāḫī revā görilmeye ve Ḳalu palanḳasınuñ× hedmi ol cānibe daḫı enfaʿ olduġı muḥaḳḳaḳdur zirā
.bir cüzvi palanḳa× sebebi ile ʿahd ü emāna tezelzül gelmek münāsib olmaduġından mā-ʿadā belki ʿadāvete sebeb olub bir ḥādiѕe ẓuhūruna müʾeddī olur ol maḳūle bir ednā ḥiṣāruñ hedminden veyā ʿimāretinden
.bu cānibe żarar u nefʿ olmaduġı maʿlūm-ı ḥażretdür ancaḳ emr-i hümāyūnlarına imtis̱āl olınub bu muḫliṣlerinüñ× murādı ṭarafeynüñ reʿāyāsı āsūde-ḥāl olub biz daḫı ѕevābda bulunmaḳdur ümīddür ki siz daḫı maʿḳūle ḳāʾil olub
.fitne baṣdurmaġa ʿināyet oluna ve pīş-keşüñ gelmesi Muṣṭafā Paşadan× emān kāġıdına mevḳūfdur diyü buyurılmuşdur ʿahd ü emān mā-beynde ḫod muʿazzezdür ol vechle emān kāġıdı olmayub ilçileriñüz ve ādemleriñüz
.mā-dām ki mektūb-i şerīfüñüz ile geleler merʿī ve muʿazzez görilüb aḳṣā merāmlarına vāṣıl olurlar ol maḳūle tedārik olındı ise eglendirilmeyüb irsāl olına ki vaḳtı ile gelüb irişüb
30 ṭar vaḳte ḳalmayalar dostluḳ bināʾsı istiḥkāmına sebeb olına ziyāde ne denile ki imparadorlıġıñuza rūşen u huveydā olmaya ed-duʿāʾ ve’s̱-s̱enāʾ eżʿāf mā fī’l-[?] [? lehū] ḥurrire fī evāsıṭ-ı şehr-i Receb sene s̱elās̱e ve s̱emānīn ve tisʿa-miʾe.
.Be-medīne-i Ḳosṭanṭinīye el-maḥrūse×
.
.İftiḫārü’l ümerāi’l-ʿiẓāmi’l-ʿīseviyye muḫtārü’l-küberāi’l-fiḫāmi fīʾl-milleti’l-mesīḥiyye muṣliḥü meṣāliḥi cemāhīri’ṭ-ṭāifeti’n-naṣrāniyye ṣāḥibü eẕyāli’l-ḥaşmeti ve’l-veḳār ṣāḥibü delāyili’l-mecdi ve’l-iftiḫār vilāyet-i Beç× ve Alāmān× ve Romānya İmparāṭorı Maksimilyānūş× ḫutimet’llāhü ʿāḳıbetühü-bi’l-ḫayr ḫayrlu duʿādan ṣoñra vażʿ olmaya ki
.mektūb-i şerīfiñüz vārid olub ilçiñüz× ve virgüñüz gönderilmek tedārik olınduġı nāme ile irsāl olınan tercemān Maḥmūd× bi-iẕni’llāhi teʿālā fevt olduġını ve andan māʿadā her ne beyān olmuş ise maʿlūm olub vaḳt-i mübārekde
.pāye-i serīr-i aʿlāyaʿarż olınub fermān-i hümāyūn- ne vechle ṣādır olmuş ise bundan aḳdem ʿināyet olınan nāme-i hümāyūnda derc olınub irsāl olmaġın tekrār nāme fermān olınmayub anuñla iktifāʾ olındı ol nāmeden ġālibā Ḳalu palanḳasınuñ×
5 hedmi ḫuṣūṣı anda beyān olmaduġına bāʿis̱-i taḥrīr olınduġı ẓann olınub sehv olduġı ol zamānda cānib-i ʿālīlerine yazılan mektūb-ı muḫliṣde muḳayyed olduġından maʿlūm oldı zīrā palanḳa-i mezbūre× bināʾolduġı maḥallde olan
.köyler ḫalḳı Ṭımışvār× fetḥine varılduḳda bu muḫlīṣiñüz× beglerbegi× iken cümle gelüb devletlü pādişāh-ı İslāma× iṭāʿat üzere olub ḫarāc virelüm diyü müteʿahhid olduḳları ḫāk-ı pāy-ı saʿādete ʿarż olınduḳda çünki babam× merḥūm ile ve ceddim maġfūrunleh ile muḥabbet
.ü meveddet üzere olub yüce āsitānemüz ile daḫı ṣulḥ u ṣalāḥ u dostluḳ murād ider memālіk-i maḥrūsemiz dāḫilinde olub ḫarāca müteʿahhid olan ḳurā-mā-beyninde palanḳa bināʾ itmek ile niçe ṣulḥ olur ḫuṣūṣan
.bundan aḳdem palanḳa-ı mezbūreden× niçe ḥarāmī vü ḥaydūd cemʿ olub gelüb memālіk-i maḥrūsamuza segirdüb memleket ü vilāyetimizden bi-ʿināyeti’llāhi teʿālā ana girüb begler ḳullarımuz südde-i saʿādetimize irsāl idügin ol ḳalʿadan olub beglerinüñ
.dūr ḳullarınuñ maʿrifeti ve icāzetleri ile geldüklerin iḳrār ideler ol ḳalʿa× hedm ü ḳalʿ olmayunca niçe dostluḳ şarṭı riʿāyet olunur diyü buyurmuşlar idi yazan kātib sehv idüb ġālibā nāmede yazmayub
10 mektūb-ı muḥabbet-nümūnda taḥrīr olmuş idi-imdi vāḳıʿā suʾāllerine aṣlā cevābıñuz yoḳdur bundan esbaḳ memleketimüz ḳorımaġa bāyeddür diyü cevāb virilmüş idi ol cevāb olmaduġı muḳaddemā iʿlām olmuşdur
.murād ol vechle olsa içinde olan eşḳıyā memleketimüze segirdüb dāʾimā ġāret itmezler idi ve memleketimüz ḳalʿa ile ḥıfẓ olına Sigetvār× ve Kūla× fetḥ olınmayub eṭrāfında olan vilāyet memālіk-i maḥrūseye dāḫil
.olmaz idi ol maḳūle ḳalʿa memleketi ḥıfẓ itmez belki ḫarāb ider zirā içinde olan eşkıyā dik ṭurmayub uyur ejderhānuñ ḳuyruġuna baṣub [? ḥamr ḫamr ] keyfiyyeti ile maġrūr olub ol maḳūle bī-fāʾide ḳalʿalar da yanub
.ʿāḳibete fikr itmeyüb belā çengālına giriftār olduḳdan ṣoñra nedāmet fāʾide itmez ġālibā baʿżı cüzvī ḫuṣūṣda ʿahd ü emān naḳżına ve bil’külliye muḥabbet ʿadāvete mübeddel olmaġa sebeb olmaz ẓann olınub baʿżına cevāb
.virilmeyüb sükūt olınub ve baʿżına daḫı ednā münāḳaşa ile revā olınacaḳ żaʿіf cevāblar virilür ḳaṭreden deryā ve ġubārdan cibāl peydā olduġı maʿlūmuñuz degil midir dāʾimā muḫālefet üzere olub
15 ʿahd ü emān içün nāmeler ṭaleb idüb ve gendiñüz nāmeler ve mektūblar gönderüb mażmūnı ile ʿamel murād itmezsiz naḳż-ı ʿahd idenlerüñ ḥāli ne olduġı tevārīḫ-i selāṭīnden mesṭūrdur bundan aḳdem Sere keferesi
.memālіk-i maḥrūsemiz reʿāyāsına ve deryāda yürüyen zencīr gemilerine żarar itdügi iʿlām olınub menʿ olınmaları içün nāme-i hümāyūn derc olmış idi ḥālā fesādların daḫı ziyāde idüb
.tācirlerimüzden müslimān ve yehūdādan niçe kimesne Alḳonaya× varub metāʿ alub gelüb Sīsekden× mā-beyninde balıḳlanmaġa demür bıraġub yaturken Sere keferesi vāfīr ṣandallar donadub
. Venedik× köyleründen daḫı ādem alub gelüb bunları baṣub ṭoḳsan biñ florilik esbābların ġāret idüb yigirmi beş nefer ādemlerin esīr itdüklerin meẕkūrlardan ḫalāṣ olan Ḥasan nām
.tācir gelüb ṣıḥḥatı üzere ḫaber virmegin her birinüñ ne ḳadar esbābı olub Alḳona× gümrük-ḫānesinde muḳayyed idügin defter itmegin ṣūreti size irsāl olındı gerekdür ki mektūb-ı muḥabbet-üslūb varub vuṣūl bulduḳda
20 teʾḫīr revā buyurulmayub ẕikr olunan ḳalʿaya× yarar ādemleri irsāl olınub varub müslimān ve yehūdā tācirlerinüñ ġāret olunan mālların ve esīrlerin her kimde ise bī-ḳuṣūr ẓuhūra getürdüb esīr olanları
.ıṭlāḳ idüb māl ü esbābların gendüye teslīm idüb emīn ü sālim memālіk-i maḥrūsemize īṣāl idüb bu vechle ṣulḥ u ṣalāḥa muġāyir ve naḳż-ı ʿahde sebeb olur vażʿ iden neferlerüñ bir vechle ḥaḳḳlarından
.gelüb siyāset ü ḥaḳāret olına ki sāʾirlerine mūcib-iʿibret olub min baʿd ḫilāf-ı ʿahd ü emān kimesne iş itmeyeler zirā maʿlūmuñuzdur ki serḥaddüñ cānibinde eşḳıyāsı muḳarrerdür ol cānibde olanlar “ʿahde muġāyir
.iş idüb yanlarına ḳaldı biz daḫı idelüm” diyü şāyed ġuzāt-ı İslāmdan niçe kimesneler fırṣat bulub bu cānibe gelen bāzergānlarıñuza ḥaḳāret idüb bu ṭāriḳla mā-beynde emn ü emān ber-ṭaraf olub reʿāyā vü berāyā pāy-māl ü
.ḫāk-sār olanlar ṭarafeynden niçe biñ nufūs pāy-māl olmaḳdan ol maḳūle bir kaç eşḳıyāñun ḥaḳḳından gelinüb fuḳarāʾ āsūde-ḥāl olmaḳ evlādur bu ḫuṣūṣda muḳaddemā irsāl olınan nāmeñüz ve ʿaẓametlü pādişāh-ı veliyyü’l-iḳtidār×
25 ḥażretlerinüñ ecdād-ıʿiẓām ve ābāʾ-yı kirāmları iḥsān itdükleri ʿahd-nāme-i hümāyūn mūcibi ile ʿamel olınub teʾhīr ü terāḫī revā görilmeye ve Ḳalu palanḳasınuñ× hedmi ol cānibe daḫı enfaʿ olduġı muḥaḳḳaḳdur zirā
.bir cüzvi palanḳa× sebebi ile ʿahd ü emāna tezelzül gelmek münāsib olmaduġından mā-ʿadā belki ʿadāvete sebeb olub bir ḥādiѕe ẓuhūruna müʾeddī olur ol maḳūle bir ednā ḥiṣāruñ hedminden veyā ʿimāretinden
.bu cānibe żarar u nefʿ olmaduġı maʿlūm-ı ḥażretdür ancaḳ emr-i hümāyūnlarına imtis̱āl olınub bu muḫliṣlerinüñ× murādı ṭarafeynüñ reʿāyāsı āsūde-ḥāl olub biz daḫı ѕevābda bulunmaḳdur ümīddür ki siz daḫı maʿḳūle ḳāʾil olub
.fitne baṣdurmaġa ʿināyet oluna ve pīş-keşüñ gelmesi Muṣṭafā Paşadan× emān kāġıdına mevḳūfdur diyü buyurılmuşdur ʿahd ü emān mā-beynde ḫod muʿazzezdür ol vechle emān kāġıdı olmayub ilçileriñüz ve ādemleriñüz
.mā-dām ki mektūb-i şerīfüñüz ile geleler merʿī ve muʿazzez görilüb aḳṣā merāmlarına vāṣıl olurlar ol maḳūle tedārik olındı ise eglendirilmeyüb irsāl olına ki vaḳtı ile gelüb irişüb
30 ṭar vaḳte ḳalmayalar dostluḳ bināʾsı istiḥkāmına sebeb olına ziyāde ne denile ki imparadorlıġıñuza rūşen u huveydā olmaya ed-duʿāʾ ve’s̱-s̱enāʾ eżʿāf mā fī’l-[?] [? lehū] ḥurrire fī evāsıṭ-ı şehr-i Receb sene s̱elās̱e ve s̱emānīn ve tisʿa-miʾe.
.Be-medīne-i Ḳosṭanṭinīye el-maḥrūse×