GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760)

1
.Inter potentissimos et serenissimos principes religionis Nasariensis maior et de maioribusque princibus Christianis potentissime et serenissime Romanorum et Germaniae^× etc.
.imperator Maximilianus^× omnia bona successa sicuti ad dignitatem vestram attinet omnem prosperitatem felicitatemque optamus, honestissimeque
.quam plurimum salutamus, amicabiliterque significamus qualiter in felicissima curia invictissime imperatorie monarche^×, serenitatis vestre ha-
.bitantes oratores litteras conquerelas dederunt, nempe quod milites Turcici oppidum Kanisham^× destruxerunt et combusserunt et varia alia
5 multa mala contra capitulacionem paci et amicicie ac iuramenta Muslumanos milites fecisse notificaverunt, ideo propter hanc disturbacio-
.nem constituta munera honoraria quae iam prompti fuerunt admittendum retenuistis donec rem certam resciatis si conclusa amicicia
.et pax in pristina statu sit firma an non prefati oratores significaverunt. Certum est quod in confinibus habitantes milites hanc felicem pacem
.et amiciciam non optant remansurum esse, quin pocius si possent hodie destruerent depredaciones et incursiones facerent, ita quod lucrum
.habere possent operam prestarent, sed quia de ira potentissimi imperatori monarche^× magnopere timent, quoniam antea nonnulli propter eorundem
10 facinoris et malefactionibus nempe secziakus Alba Regaliensis^× Ali Beg et sencziakus Bosniensis^× Mehemet Beg sunt bene castigati.

2
.Ita quod deinde mandatum sue imperatorie maiestati contrariter agere nemo audet, vestri autem officiales et milites sunt vobis
.inobedientes felicemque amiciciam et pacem nullo modo curam observare, immo hinc et inde incursionem facere et depredare
.homines mittunt equos et armas dant et paci contrarium agentibus favent et omnem auxilium prestant, ac in regnum im-
.peratorie maiestatis incursionem faciunt quemadmodum tales vestri depredatores et malefactores divina favente clemencia ab nos-
15 tris strenuis militibus capti et huc ad felicissimam curiam sue imperatorie maiestatis missi sunt, talem rem veram vobis signi-
.ficavimus, vestri autem ministri et officiales in nostros milites culpam dederunt ac false multo alienet et vobis declarant vestra
.serenitas eorundem calumnis falsitatibus fidem prestatis, antea in litteris vestris amicabilis significastis qualiter prop-
.ter bonam tranquillitatem et quietam vitam subditorum palancham Kalo^× aedificastis ac subditorum Muslumanorum
.nullum damnum vel impedimentum fieri immo hactenus quicumqui tributari fuerunt ut deinceps quoque sine ulla im-
20 pedimenta ea quae debent solveant et neminem impediant talio modo vos illo capitaneo qui palancham Kalo^× possidet firmi-
.ter mandasse significastis. Ideo serenitas vestra hoc sciat quod prefatus capitaneus non saltem ut tributarios imperatorie
.maiestatis et tributum ac alia proventa dare non dimittit, verum eciam ex Solnuck^× in Budam^× thesaurum imperato-
.rie monarche milites nostri portabant ille vero capitaneus resciens ad depredandum predicta pecunia in obviam
.prope quatuor centos equites misit et ex predictis equitibus trigintos equites apud viam se occulte observabant ut
25 aliquo pacto predictum thesaurum accipere potuissent, sed strenui milites Turci hoc resciens vigillanter prefatos malefacto-
.res devastaverunt et ex illis nonnullos captivos ad curiam imperatorie maiestatis^× miserunt, predicti captivi quo pacto
.ad depredandum thesaurum imperatorie maiestati^× ab predicto capitaneo missi et expediti fuerunt diffusissime
.declaraverunt.

3 Ideo dicta palancha ob tranquillitatem subditorum non est aedificata, quin pocius fortasse
.causa propter destructione regni et subditorum aedificata est, nam ille capitaneus qui intus manet non quiescit
30 et de suis facinoris et malefactionibus non abstinet. Ergo negocia illius procurare illumque punire necessum [1.2r]
.est, eciamque filius Syrinski ^× subditos imperatorie maiestatis^× nostri decipere et fallaciter alienare et abducere ac in partibus [? mestri-
.mone(?)] transmittere et collocare operam prestat, tamen in capitulacione paci et amicicie ita est conclusum sive nobili aut
.coloni vel quiscunque sit ex uno parte ad alium partem transeuntes suscipere non debentur, itentidem non quod
.aliquis fraudulenter abducentur verum eciam si ex uno parte ad alium partem proficisci vellet non debetur illi
5 locum concedere nec debetur acceptare quia amiciciae contrarium est, cum huic modo pax et amicicia honorare
.et observare debetur. Ille filius Syrnizki ^×, qua re ita amicicie contrarium agit, hoc significat quod felicem amiciciam
.et pacem destruere optat, si vero ipse in fortitudine suorum arcium confidit sive si vobis rebellus est nescimus
.si autem nisi in fortitudinem arcium eorundum sperat frustra est, nam [? anuirum(?)] Ottomanum imperatorum^×
.unus minimus mancipius cum quadragintos homines albam marem transivit et in Greciam^× pervenit dictus
10 est autor et ab eodem tempore Muslumani tanta dominia arces et civitates occupaverunt, arces Segetvar^×,
. Jula^× et Themeswar^× ac ceteri quo pacto sunt occupata, et quod invictissimo potentissimo Muslumanorum
.contrastare non potuerunt omnes homines clare viderunt.

4 Igitur si sunt similes rebelles qui mandatum
.vestrum non obediunt et felicem pacem et amiciciam destuere optant tales nobis significare non gravemini
.quia talio modo punire possumus ut ceteris omnibus exemplum fiat, item si negocium oppidum Chanishe^× causam veram quod ita sec-
15 urum est nescire optatis. Istud est causa quod capitaneus serenitatis vestre in regnum imperatorie maiestatis^× palancham Boluntwar in
.primum combussit multasque mulieres et pueros captos abduxit et postea alias arces sue maiestatis imperatorie comburrere
.prefatus capitaneus se adornavit, nempe lignas cannas et arundines multas in uno legavit et ad curros posuit ut secum
.adduceret, interim ex Kanishe^× unus prebegus ad milites Muslumanorum pervenit et rem conclusam certificavit ut
.precaveant et in tempore huic rei obviare provideant alioquin in magnum periculum incederint Muslumani mili-
20 tes subito congregaverunt et ad illas partes pervenerunt. Ibidem sicuti prefatus perbegus dixit adornatos curros una
.cum lignas et cannas ac arundines invenerunt ab vestris ministris et militibus contra Turcos parata cum eorundem
.curribus dicta lignas cannas et arundines ad oppidum Kanishe^× adduxerunt et cum istis ab vestris adornatis in-
.strumentis Muslumani Kanisham^× combusserunt sed vestri in hac re ita gesta occasionem prefatam dederunt
.cum ille mancipius imperatorie maiestatis secziakbegus Segetvariensis nullam culpam habet, nihilominus illum
25 benefecisse non est laudatus sed imperatorie maiestas magnopere illi indignatus est, si deinceps similiter aliquid quicque
.faciet terribiliter puniretur in hac re littere sibi misse sunt, et preter istud ceteris omnibus beglerbegis Buden-
se^× et Themesvariense^× et omnibus sencziakis et ministris in confiniis habitantibus firma mandata missa
.sunt ut pacifice manent et capitulacionis amicicie et paci constanter honorare et observare debeant, et donec
.ex parte vestra amicicie et paci contrariter aliquid quicquam non eveniet, ex parte vero nostrorum capitulacio
30 in amicicie nec minimum quicquam contrariter agere precustodire debeant et contrariter agentes maxi-
.me punire debentur firmiter commissum est ita quod mandate sue imperatorie maiestati contrariter agere
.nemo ausus erit et mandatum fideliter obedient.

5 Similiterque ab serenitate vestra istud quoque [1.3r]
.expectamus ut filio Syrinskie ^× et ceteris vestris capitaneis ac ministris militibus prohibere et firmiter
.mandare velletis ut pacifice maneant et hanc felicem pacem et amiciciam constanter honorant et colant
.ne in parva redent occasionem ut ista felice amicicia desolet et miseri subditi pereantur et bona
.destruentur quin pocius supra miseros subditos misericordiam habeant, nam si ex parte Muslumanorum
5 aliqui malefactores in regnum vestrum incursionem facient et postquam revertentur et rescietur similes ma-
.lefactores talio modo punire debentur ut ceteris omnibus exemplum fiat firmiter commissum est, cum similes
.malefactores et depredatores apprehendentur et punirentur de illis nihil curamus ut secundo facinore eo-
.rundem mercedem accipiant, nonnulli vestri milites huc capti adducti sunt, et cum de malefactionibus
.eorundem gestis interrogati fuerunt eos in partibus regni imperatoris monarche^× ad depredandum venisse
10 et ibidem captos esse ex sponte voluntate confesserunt et declaraverunt, ista negocia et vestri oratores clare
.cognoverunt, simile modo qui in regno Turcorum cum facinoribus capientur nihil contra dicionis ves-
.tri oratores responderunt quicunqui amicicie et paci contrarium agunt adhuc magis punire. Istum est
.sed quod vestri capitanei et ministri thesaurum imperatoris^× devastare milites miserunt, taliud est occasio
.desolacioni amicicie et paci. In serenitatem vestram confidimus ne falsis et calumnis verbis capitanibus
15 et ministris vestris fidem prestatis, sed quicunqui felicem amiciciam et pacem destruere operam prestant
.tales punire studium adhibite ut ceteris exemplum fiat, ita quod ex utraque parte facinores et malefacto-
.res pacifice maneant ut et miseri subditi tranquillam vitam agere possint.

6 Ante has litteras alias
.quoque litteras ad serenitatem vestram amicabiliter scripsi ut capitulacioni paci et amicicie contra-
.rium in regno vestro Bogdanum Voywodam^× et Casparum Bekesum^× observastis, et ut antea nominati
20 captivi Turci qui pacifice in regno imperatorie maiestatatis^× ambulantes innocenter ab vestris capti sunt libere
.dimittentur et de palancha Kalo^× qui contra capitulacionem paci in tributaria villa imperato-
.rie maiestatis aedificatum est ut destruetur ista et alia nonnulla quae ad bonam et felicem amiciciam
.et pacem nec non ad tranquillitatem subditorum attinent ex pura et syncera amicicia nostra in
.prefatis nostris litteris vobis amicabiliter notificavi speramus itaque ab serenitate vestra quod ob
25 vestram synceram et constantem amiciciam ea que ad felicem pacem et ad utilitatem regni
.et ad tranquillitatem subditorum attinet prudenter cons0iderare et ad omnia negocia respon-
.dere velletis. Deus Omnipotens omnia ad felicem finem educat.