The Ottoman Grand Vizierate (1560s–1760s)Großwesir Sokollu Mehmed Pascha an Kaiser Maximilian II., Konstantinopel, 24. März bis 4. April 1574Letter from Grand Vizier Sokollu Mehmed Pasha to Emperor Maximilian II, Constantinople, 24 March-4 April 1574Vezir-i Azam Sokollu Mehmed Paşa’nın İmparator II. Maximilian’e mektubu, Kostantiniyye, 24 Mart-4 Nisan 1574Sokollu Mehmed Pashalat1574-03-24 ~ 1574-04-02Ut secundum morem et religionum Muslumanorum in utraque parte subditi tranquillam vitam quiete agent et dicentes istam felicem amiciciam et pacem observatam in posterum observatur voluntas est, et hanc ob rem vobis amicabiles litteras missimus scilicet quod in dominio et sub potestate imperatoris monarchi in szanchiakato Solnociense in villa Kalo a vobis aedificatam palancha confirmati amicicie et capitulacioni imperatoris contrarium est et alieniter factum. Igitur dictam palancham destruere et de negocie palanchi, Lech nomini, eciamque in confinis Bosne milites vestri castellum Grenicze una cum custodibus qui intus intrans combusserunt a lignos vero homines captos abduxerunt, ad hoc quidam in regioni imperatorie maiestati nostri pacifice ambulantes a vestris militibus capti sunt, nempe Ibrahim Aga et Kurd Aga et Serhak Aga et frater emini sive theolonicis Solnociensis nomine Mustapha et agrienses captiverunt duos servitores Shaban Chehain in sua villa ut prefati libere dimittantur scripsimus in summa hae res que ad firmam pacem et bonam amiciciam pertinent has scilicet res et articulas vobis amicabiliter notificavimus, sed hactenus non saltem quod de istis rebus nulla certa relacio potentissimo imperatori monarchi a vobis advenit, verum eciam in felicissima curia sue maiestatis habitantes vestri oratores ex parte vestra scripta dederunt de combusta palancha Grenize et de eiusdem captivis hominibus nihil sint in summa in illis partibus tale peractum negocie negaverunt.Quod autem pro istis captivis Ibrahim Aga et Kurd Aga etc. et aliis, vestro alii captivi dimitti debeantur, ac antea contrarium pacis sit factum quod in castellum Scozan inpositis hominibus, ista omnia declaraverunt, nam a nobis propter conclusionem et confirmacionem felici amicicie ea que ad tranquillitatem miserorum subditorum attinent milla negocia intermissa sunt, immo ea omnia quecumque ad conservacionem pacis digna et honesta sunt serenitate vestre diffusissime sunt declarata, sed hac re contra pacem et amiciciam et presertim capitulacioni contrarium de captivis Turcis et de combustis palanchis negare et quasi nescire velle non equum neque iustum est, si autem in partibus dominii vestri aliqui Turci malefactores sive depredatores captemur pro talibus precium ponere et similes permutare fieri posset, sed pro istis qui potentissime et felicissime imperatorie monarche salucionem et salarium habent officiales et mancipie sue maiestatis qui in regno imperatoris nostri in termino et statu suo confidentes in felicem pacem sine terrore pacifice ambulantes, vestri vero in in iibernantes(hiberna dies?) milites amicicie et pacis contrarium inter Turcos captivent et postea illos permutare aut pro talibus precium optare hoc confirmate amicicie et paci maxime est contrarium simili negocia talo modo fieri imperatorie maiestas nullo pacto consentit neque concedit, talia damna et malefacta a vestris illata Muslumani nostri pati nequeunt presertim cum talia negocia nimis sunt contra fedus, in parvo tali negocio autores destructioni pacis et amicicie procul dubium coram Deo penam dabunt.Nam in preterito anno sanziakbegus Bosniensis Mehemmet Beg propter quod suos milites non gubernabat, sed in confinibus vestri regnicolas et homines deprendaverunt a igne damna intulisse oratori vestri conquesti fuerunt, imperatorie maiestas iracunditer illi animadvertit et subito est eiectus et depositus eciamque de captivis et allatis damnis sunt interrogatis et prefati captivi libere ad partes vestras dimissi sunt, et in loco prenominato Mehemmed Begi in sencziakato Bosniense Ferhat Beg substitutus nondum in suum locum adveneret(?) nihilominus interim milites Turci sua confinia custodientes ad confinia illa congregati neque defendens prompti fuerunt, milites autem vestri confinia Turcica sine custodia esse putantes, ibidem regnum imperatoris invaserunt multaque damna et mala intulerunt, interim prefati milites Turci obicientes(?) et ad pugnam convenerunt nonnullosque ex vestris captivaverunt postea iste nominatus Ferhat Begus dictos captivos querere et reperire fecit ac centum et quinquagintos captivos quantum reperire potuit in illis partibus habitantibus vestris ministris et capitaneis remisit, secundam fidem Turcica et iuxta mandatum et voluntatem imperatoris monarche fecit amiciciam et pacem honoravit, sed postquam predictus Ferhat Begus ita honeste fecit magni nobiles capitanei et ministri vestri dixerunt, quod Turci ex magno timore hoc fecerunt, et iuxta sinistra morem eorundem concidentes varia in honesta verba affirmaverunt, cum autem strenui milites Muslumani vestrorum tam turpia et maligna verba audiverunt et intellexerunt omnes unanimiter in ipsos animadvertere decreverunt.Ita quod non solummodo fedus et amicicia destruere voluerunt, verum eciam unus quilibet pro honore et gloriosa religione et felice fama Turcorum capita et animas amittere constituerunt, in hac re a preposito suo vix finissent retenti et cohibiti, nisi iuramentum imperatoris et presertim gloriosum nominem maiestatis Dei, iuxta legem et religionem Turcicam quod per manibus magis est necessarium ut honestis et observatus, nam inter septuaginta duas nationes hoc christissimum est, eo quod Turci nempe familia Ottomanica ex divina clementia a nemini timens et nisi insolitus Dei maiestatis clementiam innumerabiliam firmiter confidens, propterea ex summa clementia maiestatis Dei ardencia luminaria felicitatis et potencie Muslumanorum cum inimicorum cordis lardo lucidissima est. Ita quod super imperator Muslumanorum clementia et immensa felicitas gloriosissime maiestatis Dei benigniter manere digne est omnibus mortalibus notissimum est. Cum autem hoc pacto mandatum Dei et iuramenta data Turci aspiciunt et observunt, vestri nobiles et capitanei et alii quod Turci propter timorem captivos Christianos dimiserunt dicere solent, ex magna ignorancia et errore atque superbitate hoc faciunt, nempe quod imperatorium vestrum honorem observare nescientes aut nolentes ita absque omni pudore loquuntur, ac confirmationem vestram non obstruantes et malefacientes donec non puniretur sine transitione et felicis pacis destructionis occasio erit, nam enim militibus Turcicis, vestri barones et capitanei et ceteri semper dicunt, si noster rex vobiscum amiciciam et pacem conclusit, nos autem in illa confirmatione non sumus inclusi, talia sinistra et turpia verba loquuntur ac dignitatem domini et imperatoris sui non intelligunt.Pater vester Ferdinandus rex et imperator talis qui ipsum tanquam principem suum agnoscere noluerunt superbi et inobedientes fuerunt, supradates regnum suum mandatum fortiter imperaverunt, inter omnes nempe filios Bebaki propterea quod mandato regis inobediens fuit, rex ad has partes notificavit et quo pacto sit punitus omnibus notum est, et postquam dictus Bebekus infecit castigatus ceteri vero malefactores et rebelles perterriti subditissimi et obedientissimi facti sunt omnes nationes hoc sciunt, in partibus creatiis(?) verbis et mandatis vestris inobedientes et contumaces barones nobiles et capitanei vestri, tales si iuxta morem patris vestri ad has partes significabitis, tali modo castigabuntur ut deinceps nullum talem mancipium in dominiis nostri peccare audeat, vel hoc sunt nonnulli barones et nobiles qui hominibus ex parte Turcarum pacifice per viam suam ambulantibus insideantur et eos captivunt et gravissima ferra imponunt et in terribilem captivitatem col locant et ita miseros homines cruciant ut hanc penam ipsos sufferre impossibile est, nam aures et naseum abscindunt et dentes excuciunt et gravissimum pretium pro redempcione illis imponunt, hec est inhumana crudelitas sicuti intelleximus, omnium nationum homines ab uno patre et matre creati sunt, nempe natio Turcica ex voluntate et clementia Dei Maxime honoranda et felix natio, nihilominus omnes nationes quod quod creavit Deus Omnipotens omnibus iuxta dignitatem et statum suum, suam concessit voluntatem, ita ut qui liber propter suam religionem et dignitatem cum aliis pugnare et dimicare et unum alium captivare consuetudinem habent, sed istis Christianis qui ab Turcis capti sunt nunquam dentes excussi sunt, aut sine precipua aliqua occasione malum aliquod illatum est, quod Turci hoc non fecerunt neque faciunt. Causa est quod Deum Omnipotentem timent, et ex misericordia muslumanica captivos tam crudeli modo excipere et torquere non constat, non tantum illi qui leges et scripturam habent, sed eciam septuaginta due nationes quae sunt in orbe terrarum in talem crudelitatem non consentiunt, in potestate vestrorum subditorum nonnulli capti Turci eliberati qui talio modo crudeliter tractati fuerunt, nihilominus postquam predicti captivi eliberati contra captivos Christianos quos postea et ipsi in sua potestate habuerunt misericordiam exercuerunt, quia a Deo Maximo et a suis superioribus sibi timent, non est dignum ut hi qui sunt felices tali modo crudeliter homines captivos tractari concedant. Immo par ius prohibere et precavere debent, principes et superiores qui talem crudilitatem suis non interdicunt, a Deo Maximo magnopere sunt puniendi.Preter ista omnia quae oratores vestri declaraverunt, infelicissimo ieiunio nostro in mense Ianuario in litteris quas ad nos misistis, scripsistis quod sub potestate sencziachis Solnociensis in villa Kalo propter communem et utriumque subditorum tranquillitatem et constantem pacem quod palancha sit aedificata quem palancham aedificatam remansuram esse speramus. Item rex precipuis nobilibus Transilvaniensis quidam inobediens factus nomine Casparus Bekes postquam illum punire fuit constitutum, in loca vestra ad vos auffugit, is ut ad suum pristinum locum a vobis remittatur iuxta confirmatione amicicie antea vobis per litteras significavimus, sed dicitis Bekesum predictum ad vos venisse propter arcem quondam quam antea ibi emit et propterea ad sua bona ipsum venisse et fugisse, et additis quod venit in terram nostram non est mirum, nam regis Transilvaniensis tempore ex nostris quique duo aut tres subditi in Transsilvaniam fugerunt, postquam illos petivimus non sunt remisi, istam relationem dedistis.Item in predicta palancha Kalo vestri milites bona et possessiones sencziakbegi Juliensis devastare et depredare volverunt. Cum agebant sua facinora milites Turcici illis obvenientes nonnullos castigaverunt, nonnullos eciam ad felicissimam curiam imperatorie maiestatis miserunt, postquam venerunt se ex palancha Kalo esse dixerunt, ego vero de hac re imperatore nihil indicare potui ne fortassis huic felici amicicie et paci damna contingat, et presertim cum de miseris subditis misericordiam habeam non indicavi ista, igitur in primis ut dicta palancha destruatur vos amicabiliter admonemus et de hac re relationem vestram expectamus, de subditis vestris qui tempore mortui regis Transilvaniensis in Transilvania auffugerunt milla est comparatio cum istis nam Casparus Bekes tres aut quatuor arces possedit et imperatorie maiestatis specialis mancipium est ad hoc unius magne regionis voywoda scilicet Bogdanus Voywoda inobediens et infidelis factus nunc in regione vestro manet. Istos vestros fugitivos predictos similes istis putare et diu peracta negocia expetere et huiusmodi respondere ad dignitatem imperialem vestram non pertinet, aliquos leves homines ex illa parte ad istam partem vel ex ista parte ad illam partem pervenire non est mirum, tales nominari non debentur, presertim cum istud negocium diu peractum sit, sed tales infideles et rebelles scilicet tam magnos et precipuos nobiles Bogdanum Voywodam et Bekesum scilicet illos Turci et in regno suo in respectum observant concluse amicicie et pacis capitulacioni nimis est contrarium, hoc enim destructionis amicicie et pacis est precipua causa, cum iste Bekesus sub clemencia imperatoria maiestatis, aliquod arces possidebat quod omnibus est cognitum, tamen ipse graciam sue maiestatis ignorans et sine voluntate domini sui in alia regione possessiones emit et comparavit, hoc est magna infidelitas et peccatum.Item de illa voywoda Moldaviense non est in regno nostro aliquoties respondistis, tamen predictus Bogdanus apud vestros capitaneos et ministros miserrime vivit. Istud clarissimum est, hoc felici amicicie et constanti pacis capitulacioni contrarium prefatum Bogdanum Voywodam tali modo in regno vestro huc illuc ducere nonne melius et honestius esse pacem et amiciciam constanter colere et honora re ac dictum Bogdanum ad curiam domini sui mittere ut sue ignorantes errores ac peccata sibi condonantur pro illo amicabiliter intercedere nonne hoc esset multo utilius et magis gratum saettame(?) vestri ministri et nobiles non abstinet a sua fidelitate et temeritate quin pocius amicicie et paci nocere et contrarium agere non desinent, ergo si reliquam felicem amiciciam et pacem habere et observare optatis, in confinia Bosniensi de combusta palancha abductis captivis, eciamque de Ibrahim Aga et Ferhat Aga et Kurt Aga et fratre emini Solnocziensis et de omnibus aliis captivis Muslumanis qui in regno imperatoris pacifici fuere et nihilominus a vestris capti et adducti sicuti antea vobis notificatum est satisfacite, et istos omnes sine mora dimittite et in partibus Solnock aedificatam palancham Kalo ut cito destruatur mandate, et sub potencia imperatorie maiestatis subditos villas et proventum eorundem unacum subditis non impedire, nam talis palancha non prodest subditis immo nocet, et fortassis erit occasio destructionis subditorum.Ideo quod nos optamus felices orationes et gratulaciones subditorum propterea ista omnia serenitate vestre amicabiliter notificavi, si in posterum aliquid mali contra amicicia eveniet, ne ab me amicissimo sive ab aliis nostris occasionem evenisse, sed ex parte vestra alienum factum esse sciatis, tum non tristemini aut condolemini isti qui dant occasionem destructionis et perdicionis subditorum hi absque dubio in Dei Maximi iram inciderunt, item de magnis depredacionibus et maleficiis vestrorum subditorum et militum quottidie magne queste ad curiam imperatorie monarche venire non cessant, ita quod deinceps preter iram nihil aliud eterna sit.Item propter pactem et amiciciam ad octennium conclusam postquam finiti erunt, denuo ad decennium pacem et amiciciam confirmare optastis. Ideo in hac re ab imperatorie maiestate littere vobis sunt misse. Nempe de optata ad decennium pace et amicicia et de negociis quae in discordiis illarum sunt et deliberatione captivorum et capitulacioni amicicie et pacis contrarium in regno vestro habitantibus fugitivis prefatis nobilibus et mancipiis sue imperatorie maiestatis omnia ista clarius in eiusdem litteris inscripte sunt sub ista condicione et voluntate non tantum ad decennium verum eciam usque ad viginti aut triginta annos donec ex parte vestra capitulacioni et privilegio sue imperatorie maiestatis aliquid contrarium non eveniet, ex parte enim nostra ut aliquis in minimo contrarium faciat non est voluntas sue maiestatis imperatorie.In summa tempus amicicie et pacis in hoc constat ex parte vestra in confinibus habitantes milites bene et constanter gubernatis, sed si vestri non gubernatur et amicicie contrarium facient, et faciunt si eciam ad centos annos conclusa esset pax nihil esset speramus ista omnia serenitatem vestram ista omnia prudenter cogitaturam ut iuxta felices litteras missas curam habentis ea que ad bonam felicem pacem et amiciciam attinet et pro tranquillitate subditorum studium adhibeatis.