- 1.1r -


.Par literarum illustrissimi domini Muhammed Passe supremi consiliarii potentissimi imperatoris Musulmanorum scriptarum
.ad serenissimum principem imperatorem Cristianorum Maximilianum, dominum et amicum suum observandissimum.


.Gloria magnanimorum dominorum Jesum sequencium. Electusque magnatorum personarum in plebe Cristiana fidelium. Correctorque negotiorum
.omnium populorum Christicolorum, fons et venus fluiorum splendoris et honestatis. Heres signorum glorie et felicitatis. Imperator Cristianorum
5 domine mihi honorandissime.

Post salutem et magnifium honoris, revelacio amici antiqui sinceri maiestatis vestre hec est ut epistola eleganti
.pulchritudine iuncta maiestatis vestre ad felicem curiam excelsiam imperatoris nostri. Item litere maiestatis vestre ad partem huius sinceri vestri amiciciam
.declarantes auguriori tempore, et feliciori hora allate et perspecte sunt, quarum tenore veram amiciciam declarante inscripta sunt ut domini
.sangyaki honore digni et ceteri exercitus Musulmanicus auxiliatus, contra pacta et vota pacis ad partes illas transgressi usque adeo ut de
.regno et de dicionibus maiestatis vestre incolarum multitudinem mancipantos. Huic paci et federi contrariancia multa exhibuissent. Hec revelata
10 et significata sunt.

Inter cetera horum una hec est ut tempore accepcionis arcis Sigethvar omnes arces in circuitu eius existentes et
.castelle que impetu exercitus auxiliati cepta fuerant. De illis nemo neque unam arcem edificare per restaurare queat immo ita destructa
.permaneat. In privilegio letabili pacis sue altitudinis cum inscriptum et capitulatum conditum sit, tamen castellum Sogen nominatum
.medio et causa quorundam haydodorum edificatum et restauratum est de quo incole subditique utrarunque partium impediri contumelisque
.affligi nunquam sunt defecti. Propter eam ergo causam pro destructione et eradicatione illius castelli nonnulli homines de exercitu Deum
15 unificancium electi propriatique postquam missi fuissent, tamen eius devastacio illo tempore non fuit concessa. Itaque tempore quodam post
.prefatum castellum inhabitantes malefici multis vicibus adversus diciones cesarie altitudinis excurrentes, depredantes multa damna
.et nocumenta, bonis et animis incolarum periculum ingerentes. Itaque causa illius modi malignancium operam rectorum pravorum,
.fundamentum pacis et concordie terremotu quasi comperiendo vix ut apparatus diminucionis adsit, de prudenti destinatione tamen Dei
.Altissimi, cum iam iterum cohors ille haydodorum secundum pristinum asuetum suum morem ad devastandum regnum et diciones sue al-
20 titudinis intendissent, statim begus Quinqueecclesiensis de eorum huiusmodi apparatu cum animadvertens capax fuisset, aliquot ho-
.mines de militibus Musulmanicis preparans et occultans. Cum equidem cohors ille traditor, preda rapta afforentes reversi fuissent
.viam eorum ante capientes, illi vero impetu horum et restancia auxiliata hostili militum obstandi omni vi et facultate, carentes preliandique
.impotentes. Postquam restanciam in fugam mutavissent et intendissent, multi eorum esca gladii proborum, multi vero cepti mancipatique
.facti, ceteri de gladio ignifico timentes et trementes (namque enim contumelia et maleficia intendentes nullatenus bonam finem nacti
25 in caput eorum nullum bonum potest evenire). Itaque actorum malorum penitentes promiserunt ut si tempus pacis nobis concedi potuerit cas-
.tellum illud vobis recuperabimus.

Propterea igitur cum illi promissa sua adimplendi fidem statuissent predictus begus etiam illos cum salvi-
.conductus et federe liberos amisit, illi autem cum ad arcem Sogen pervenissent absque ullo metu et timore ianuas eius aperientes, cum
.enim tot prede et divicie acquiste sint. Superbia decepti gradum invigilie et socordie acquiscerant. Interim milites forti animo adornati Mu-
.sulmani qui occulti fuerant, bona concordia et unanimitate, cum ad arcem impetum auxiliatum fecissent, omnes in arce reperti malifici
30 ordeum gladii victoriosi effecti sunt. Itaque pena eorum secundum idoneum meritum satisfacta est. Cum iam capcio et gubernacio eius
.arcis ad curiam excelsam cesaream annotata fuisset. Namque enim cum ea arx contra pacta pacis restaurata fuerat, in eius re consultum est ut
.omnes condiciones privilegii pacis inscriptos et comprehensos iuxta iustum meritum custodiendi gracia omnino terram prosternendi et destruendi mandatum - 1.2r -
.cesareum exhibitum erat.

Tamen omnes domini sangyaki in partibus illis existentes uno animo et concordi voluntate denuo ad curiam excelsam literas mitentes sig-
.nificarunt ut si predictum castellum destructum fuerit nunquam malificia et contumelie deficient. Immo de die in diem absque ullo dubio adaugmentari non desinet quoniam
.rursum denuo cohors haydodonum illam restauraturos esse nullum dubium est, eo itaque pacto regendi et observandi meliorem quam destruendi et pro custodia
.colonorum utiliorem et prestanciorem esse nullum dubium esse cum annotavissent, propter quietem colonorum coacti et subditorum utrarumque parcium destructioni
5 eius nulla data est licencia. Veruntamen eo omine atque ea condicione ut deinceps aligenus quidam vel malificus neque una persona immitti sinatur, itaque ut custodiatur
.et gubernetur minaciter et firmissime mandatum est. Neque etiam hoc dilateat maiestati vestre ut ea arx cepta arce Sigethvar destructa fuerat, et pro ea
.causa non erat gubernata nec custodita, ne malifici utrarunque parcium illam sibi tutelam et insidiarum locum eligerent. Propterea derelicta fuerat, et in
.privilegio cesaree altitudinis ne amplius restauretur omen et condicio imposita et inscripta fuerat. Veruntamen ab illa vestratum parte, non custodita pace, res-
.taurata est. Contra condiciones pacis coloni dicionum sue altitudinis depopulaturi, huiusmodi ab illa altera parte prohibiti non fuerunt. Nunc autem ab
10 ista parte gubernata esse et homines imponi non ea intencione est ut ea arx adaptaretur et cuperetur.

Tandem voluntas ista est ut postquam restaurata
.sit causa custodie eius ut incole utrarunque parcium quietem et tranquillitatem comperiant. Itaque ergo si deinceps ab illa via in illis partibus quedam
.malignitas apparuerit, custodes illius arcis tali turpi pena punituri sunt ut ceteris omnibus occasio exemplum capiendi obligeat. Itaque nullatenus ergo
.propter illam arcem tristari et molestum obtigi nullo modo licitum neque decitum est, namque enim custodita ea arce coloni et subditi erunt sub proteccione
.nullam unquam damnum neque nocumentum pacientur. Item propter gravamina et damna, diminucionesque, que in diciones vestre maiestatis exacta sunt, examinandi
15 gracia ad beglerbegum Budensem seria firmissima mandata missa sunt. Item eciam interea sangyak begus Bosnensis contra pacta pacis commotum et impetum
.fecisse cum adauditum fuerat, sua altitudo felix cesarea ipsum de illa sangyakatu privavit et expelli deponique mandaret. Itaque propter custodiam et conserva-
.cionem confinium illorum unum bonum strenuosum famulum de suis fidelibus et idoneis probisque famulis loco eius constituit. Itaque quecumque gravamina vel damna tempore
.dominii illius privati obtigerint de suo quolibet loco examinari et animadverti seria mandata cesarea expressa sunt.

In negocio namque isto tali sollicitudine
.sacra sua altitudo occupata est ut Deo Optimo Maximo potentissimo volente, de illis qui contra pacta pacis operarint quot et quanti homines de suo sallario et
20 officio privaturos fore et dignos pena decita punituros fore a fundamento et in rei veritate omnino eritis intellecturi, omnes quicunque capti sint usque
.ad unum eliberare et dimitti mandatum sue altitudinis exhibitum est. Item passa Budensis etiam amicus maiestatis vestre nonnulla gravamina scriptu
.ad excelsam curiam presentaret cuius par eadem excepta maiestati vestre missa est, de quibus gravaminibus unum hoc est ut Emyn de Szolnok
.captus est. Responsum namque huius negocii in literis sue altitudinis iamdiu datum esse significatum est. Ille enim Emin officialis decimarius cesaris qui
.in medio proprii dicionis sue altitudinis monarchie captus est, cuius ita detencio et non eliberacio nullum dubium est quin fiat causa et occasio maximi tumultus,
25 postquam igitur ista epistola amicabilis familiarisque ad presenciam maiestatis vestre pervenerit, maiestas vestra dignetur omnes dominos et prefectos in illis partibus
.existentes compescere et firmiter prohibere. In custodia et observacione condicionum huius pacis omnem diligenciam imponere dignemini. Deus auferat ne
.causa aliqua invigilie secordie vel negligencie pro modico tumultu occasio et causa damno totali efficiatur. Itaque ut si fortitudini firmamentique funda-
.mentis pacti huius felicis pacis (absit) quedam tremitus vel mocio obtigerit eo tempore ad emendandum eius intercedendi neque unam quedam personam ausum esse, - 1.3r -
.nullum dubium est.

- 1.4r -

Respectu igitur huius rei maiestatem vestram summopere rogamus et speramus ut funi huius pacis rumpi vel dividi et secerneri vobis ido-
.neum et conveniens ne videatur, spem habemus ergo a maiestate vestra cesarea eciam ut quicquam contrarii huic sacratissimo paci obtigi ne paciamini,
.speratur ut secundum seriem amicicie et concordie huc inscribendi ne desinatis. Namque enim adventes eiusmodi epistole familiaris erit causa renovacionis ami-
.ciciarum et occasio firmamentis fundamenti concordiarum. In hac itaque re nullum in animum dubium imponere velitis. Ceterum Deus Optimus Maximus vitam longevam
.concedat, vestramque felicitatem confortet et confirmet.

Datum Constantinopoli primo mensis Maii 1573.