<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:bibtex="http://bibtexml.sf.net/"
  xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:lido="http://www.lido-schema.org"
  xmlns:oai_dc="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/oai_dc/" xmlns:qhod="https://gams.uni-graz.at/o:qhod#"
  xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#" xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xs="http://www.w3.org/2001/XMLSchema">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title xml:lang="en">Letter from Grand Vizier Sokollu Mehmed Pasha to Emperor Maximilian II, Constantinople, 1 May 1573</title>
        <title xml:lang="de">Großwesir Sokollu Mehmed Pascha an Kaiser Maximilian II., Konstantinopel, 1. Mai 1573</title>
        <title xml:lang="tr">Vezir-i Azam Sokollu Mehmed Paşa’nın İmparator II. Maximilian’e mektubu, Kostantiniyye, 1 Mayıs 1573</title>
        <author>
          <persName>Sokollu Mehmed Pasha</persName>
        </author>
        <respStmt>
          <resp>Edition</resp>
          <persName xml:id="ns">
            <forename>Nilab</forename>
            <surname>Saeedi</surname>
          </persName>
          <persName xml:id="mv">
            <forename>Michael</forename>
            <surname>Vogelsberger</surname>
          </persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp xml:lang="de">Datenmodellierung</resp>
          <resp xml:lang="en">data modeling</resp>
          <persName>
            <forename>Jakob</forename>
            <surname>Sonnberger</surname>
          </persName>
          <persName>
            <forename>Stephan</forename>
            <surname>Kurz</surname>
          </persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp xml:lang="de">Korrektur der lat. Transkription</resp>
          <resp xml:lang="en">Proofreading of Latin transcription</resp>
          <persName xml:id="pp">
            <forename>Patrik</forename>
            <surname>Paštrnák</surname>
          </persName>
        </respStmt>
        <funder ana="marcrelator:fnd">
          <orgName xml:lang="en">Austrian Science Fund</orgName>
          <orgName xml:lang="de">Fonds zur Förderung der wissenschaftlichen Forschung</orgName>
          <idno type="ROR">https://ror.org/013tf3c58</idno>
          <idno type="GND">https://d-nb.info/gnd/2054142-9</idno>
          <idno type="FWF-Project-id">P36216</idno>
          <idno type="DOI">10.55776/P36216</idno>
          <address>
            <country>Austria</country>
            <settlement>Vienna</settlement>
            <addrLine>Österreichischer Wissenschaftsfonds FWF</addrLine>
            <addrLine>Georg-Coch-Platz 2</addrLine>
            <addrLine>1010 Wien</addrLine>
          </address>
        </funder>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Austrian Academy of Sciences, Institute for Habsburg and Balkan Studies</publisher>
        <authority ana="marcrelator:his">
          <orgName corresp="https://digital-humanities.uni-graz.at" ref="http://d-nb.info/gnd/1137284463">Institut für Digitale Geisteswissenschaften, Universität Graz</orgName>
        </authority>
        <distributor ana="marcrelator:rps">
          <orgName ref="https://gams.uni-graz.at">GAMS – Geisteswissenschaftliches Asset Management System</orgName>
        </distributor>
        <pubPlace ana="marcrelator:pup">Vienna</pubPlace>
        <date ana="dcterms:issued" when="2025">2025</date>
        <availability corresp="#xpath(//teiHeader/*/* except(//abstract))" status="free">
          <licence target="https://creativecommons.org/share-your-work/public-domain/cc0/" xml:lang="en">Metadata in //teiHeader (except //abstract) is under public domain CC0.</licence>
        </availability>
        <availability corresp="#xpath(//abstract | //text)" status="free">
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xml:lang="en">Abstracts, transcriptions and annotations in //abstract and //text are licensed under the terms of the Creative-Commons-License CC BY 4.0</licence>
        </availability>
        <availability corresp="#xpath(//facsimile)" status="restricted">
          <p xml:lang="en">Project partners have granted the Institute for Habsburg and Balkan Studies of the Austrian Academy of Sciences permission to publish facsimile data within the QhoD project. Employees of this publically funded institution took images of archival sources or collected digitized items, and created descriptive metadata. The contents of the archival sources are not subject to copyright restrictions under Austrian law (Urheberrechtsgesetz), as the creators both of their ideal contents and their documentary material objects passed away more than 70 years ago (§§60-61 UrhG), and these materials are considered documents for official use (§7 UrhG). However, QhoD cannot grant any licence on the image data. You may contact the archives listed in tei:sourceDesc for further information.</p>
          <p xml:lang="de">Die Partner des Projekts haben dem Institute for Habsburg and Balkan Studies der Österreichischen Akademie der Wissenschaften die Erlaubnis erteilt, Faksimiledaten im Rahmen des QhoD-Projekts zu veröffentlichen. Angestellte dieser öffentlich finanzierten Institution haben Bilder der Archivquellen erstellt oder gesammelt sowie deskriptive Metadaten erstellt. Die Inhalte der Quellen sind nach dem österreichischen Urheberrechtsgesetz nicht geschützt, nachdem die SchöpferInnen der Werke wie auch ihrer materiellen Träger jedenfalls vor mehr als 70 Jahren verstorben sind (§§60-61 UrhG); weiters sind diese Quellen überwiegend zum amtlichen Gebrauch hergestellt und genießen damit keinen urheberrechtlichen Schutz (§7 UrhG). QhoD kann jedoch keine Lizenz auf die Bilddaten erteilen. Kontaktieren Sie die im tei:sourceDesc-Element gelisteten Archive für weitere Auskünfte.</p>
        </availability>
        <idno type="PID">o:graviz.smp.l.15730501</idno>
      </publicationStmt>
      <seriesStmt n="project">
        <title n="6" xml:lang="en">The Ottoman Grand Vizierate 1560s to 1760s</title>
        <title n="6" xml:lang="de">GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760)</title>
        <respStmt>
          <resp xml:lang="de">Projektleitung</resp>
          <resp xml:lang="en">project lead</resp>
          <persName>
            <forename>Yasir</forename>
            <surname>Yılmaz</surname>
          </persName>
        </respStmt>
      </seriesStmt>
      <seriesStmt n="overarching">
        <title xml:lang="de">Digitale Edition von Quellen zur habsburgisch-osmanischen Diplomatie 1500–1918</title>
        <title xml:lang="en">Digital Scholarly Edition of Habsburg-Ottoman Diplomatic Sources 1500–1918</title>
        <title xml:lang="tr">Habsburg-Osmanlı Diplomasisi Kaynakları Dijital Edisyonu 1500–1918</title>
        <respStmt>
          <resp xml:lang="de">Projektleitung</resp>
          <resp xml:lang="en">project lead</resp>
          <persName>
            <forename>Arno</forename>
            <surname>Strohmeyer</surname>
          </persName>
        </respStmt>
      </seriesStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <institution>AT-OeStA/HHStA Haus-, Hof- und Staatsarchiv</institution>
            <collection>AT-OeStA/HHStA UR TUK 146 R</collection>
            <idno/>
          </msIdentifier>
          <physDesc>
            <objectDesc>
              <supportDesc>
                <extent>
                  <measure quantity="3" unit="pages"/>
                </extent>
              </supportDesc>
            </objectDesc>
          </physDesc>
          <additional>
            <p>Türkische Urkunden (outside boxes) 1</p>
          </additional>
          <additional>
            <p>Latin (TUK (outside boxes) 1; pp. 9-11)</p>
          </additional>
        </msDesc>
        <bibl xml:id="petritsch">Petritsch, Ernst: Regesten der Osmanischen Dokumente im Österreichischen Staatsarchiv, Bd.1 1480-1574, Wien 1991 (=Mitteilungen des Österreichischen Staatsarchivs Ergänzungsband 10/1)</bibl>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <profileDesc>
      <abstract>
        <p source="#petritsch">Sokollu Mehmed Pasha protests against the restoration of the fortress of Sogen, destroyed in the campaign against Szigetvár, which has since become a base for bandit bands. He only demands the punishment of those mainly responsible and recalls rigorous punishments on the Ottoman side, such as the deposition of the sanjak-bey (Mehmed Bey) of Bosna. Also sends a list of border incidents reported by Beylerbeyi Mustafa Pasha of Budin, including the abduction of Emin of Solnok, who was clearly captured on Ottoman territory and whose immediate release is demanded.</p>
      </abstract>
      <correspDesc>
        <correspAction type="sent">
          <persName ref="https://d-nb.info/gnd/119472449">Sokollu Mehmed Pasha</persName>
          <date type="Hijri">980.12.28</date>
          <date when="1573-05-01">1573.05.01</date>
        </correspAction>
        <correspAction type="received">
          <persName ref="https://d-nb.info/gnd/11857938X">Maximilian II.</persName>
        </correspAction>
      </correspDesc>
      <langUsage>
        <language ident="lat">Latin</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q57831">fortress</term>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q42750320">border incident</term>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q210603">extradition</term>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q186361">punishment</term>
        </keywords>
      </textClass>
    </profileDesc>
    <encodingDesc>
      <editorialDecl>
        <p>Transcription follows the rules of the vipa project available at <ref target="https://qhod.net/o:vipa.trns">https://qhod.net/o:vipa.trns</ref>.</p>
      </editorialDecl>
      <projectDesc>
        <ab>
          <ref target="info:fedora/context:graviz" type="context">GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760)</ref>
          <ref target="info:fedora/context:graviz.l" type="context">Letters</ref>
          <ref target="info:fedora/context:graviz.smp" type="context">Letters from the Sokollu Mehmed Pasha 
(1565-1579) period</ref>
          <ref target="info:fedora/context:qhod" type="context">Online Edition von Quellen zur habsburgisch-osmanischen Diplomatie (1500-1918) </ref>
        </ab>
        <p>Project description</p>
      </projectDesc>
    </encodingDesc>
  </teiHeader>
  <facsimile>
    <surface start="#IMG002">
      <graphic url="info:fedora/o:graviz.smp.l.15730501" xml:id="IMG002"/>
    </surface>
    <surface start="#IMG003">
      <graphic url="info:fedora/o:graviz.smp.l.15730501" xml:id="IMG003"/>
    </surface>
    <surface start="#IMG004">
      <graphic url="info:fedora/o:graviz.smp.l.15730501" xml:id="IMG004"/>
    </surface>
    <surface start="#IMG001">
      <graphic url="info:fedora/o:graviz.smp.l.15730501" xml:id="IMG001"/>
    </surface>
  </facsimile>
  <text type="letter">
    <body>
      <div type="transcription" xml:id="graviz.l.15730501" xml:lang="lat">
        <pb facs="#IMG002" n="1.1r" type="roll"/>
        <head xml:id="head.1">
          <lb/>Par literarum illustrissimi domini <rs ref="#mpr19392"
            type="person">Muhammed Passe</rs> supremi consiliarii potentissimi <rs ref="#mpr14045"
            type="person">imperatoris Musulmanorum</rs> scriptarum 
               <lb/>ad serenissimum principem imperatorem Cristianorum <rs
            ref="#mpr14157" type="person">Maximilianum</rs>, dominum et amicum suum observandissimum.
            </head>
        <opener>
          <salute>

            <lb/>Gloria magnanimorum dominorum Jesum sequencium. Electusque magnatorum personarum in plebe Cristiana fidelium. Correctorque negotiorum 
                  <lb/>omnium populorum Christicolorum, fons et venus fluiorum splendoris et honestatis. Heres signorum glorie et felicitatis. <rs
              ref="#mpr14157" type="person">Imperator</rs> Cristianorum 
               <lb/>domine mihi honorandissime.
               </salute>
        </opener>
        <p
            xml:id="p.1">     
               Post salutem et magnifium honoris, revelacio amici antiqui sinceri maiestatis vestre hec est ut epistola eleganti 
               <lb/>pulchritudine iuncta maiestatis vestre ad felicem curiam excelsiam <rs
            ref="#mpr14045" type="person">imperatoris</rs> nostri. Item litere maiestatis vestre ad partem huius sinceri vestri amiciciam
               <lb/>declarantes auguriori tempore, et feliciori hora allate et perspecte sunt, quarum tenore veram amiciciam declarante inscripta sunt ut domini 
               <lb/>sangyaki honore digni et ceteri exercitus Musulmanicus auxiliatus, contra pacta et vota pacis ad partes illas transgressi usque adeo ut de 
               <lb/>regno et de dicionibus maiestatis vestre incolarum multitudinem mancipantos. Huic paci et federi contrariancia multa exhibuissent. Hec revelata 
               <lb/>et significata sunt. 
            </p>
        <p xml:id="p.2">
               Inter cetera horum una hec est ut tempore accepcionis arcis <rs ref="#mpr14103"
            type="place">Sigethvar</rs> omnes arces in circuitu eius existentes et 
               <lb/>castelle que impetu exercitus auxiliati cepta fuerant. De illis nemo neque unam arcem edificare per restaurare queat immo ita destructa 
               <lb/>permaneat. In privilegio letabili pacis sue altitudinis cum inscriptum et capitulatum conditum sit, tamen castellum <rs
            ref="#mpr14147"
            type="place">Sogen</rs> nominatum 
               <lb/>medio et causa quorundam haydodorum edificatum et restauratum est de quo incole subditique utrarunque partium impediri contumelisque 
               <lb/>affligi nunquam sunt defecti. Propter eam ergo causam pro destructione et eradicatione illius castelli nonnulli homines de exercitu Deum 
               <lb/>unificancium electi propriatique postquam missi fuissent, tamen eius devastacio illo tempore non fuit concessa. Itaque tempore quodam post 
               <lb/>prefatum castellum inhabitantes malefici multis vicibus adversus diciones cesarie altitudinis excurrentes, depredantes multa damna 
               <lb/>et nocumenta, bonis et animis incolarum periculum ingerentes. Itaque causa illius modi malignancium operam rectorum pravorum, 
               <lb/>fundamentum pacis et concordie terremotu quasi comperiendo vix ut apparatus diminucionis adsit, de prudenti destinatione tamen Dei 
               <lb/>Altissimi, cum iam iterum cohors ille haydodorum secundum pristinum asuetum suum morem ad devastandum regnum et diciones sue al<lb
            break="no" rend="#shy"/>titudinis intendissent, statim <rs ref="#mprunknown" type="person">begus <rs
              ref="#mpr1741" type="place">Quinqueecclesiensis</rs>
          </rs> de eorum huiusmodi apparatu cum animadvertens capax fuisset, aliquot ho<lb break="no"
            rend="#shy"/>mines de militibus Musulmanicis preparans et occultans. Cum equidem cohors ille traditor, preda rapta afforentes reversi fuissent 
               <lb/>viam eorum ante capientes, illi vero impetu horum et restancia auxiliata hostili militum obstandi omni vi et facultate, carentes preliandique 
               <lb/>impotentes. Postquam restanciam in fugam mutavissent et intendissent, multi eorum esca gladii proborum, multi vero cepti mancipatique 
               <lb/>facti, ceteri de gladio ignifico timentes et trementes (namque enim contumelia et maleficia intendentes nullatenus bonam finem nacti 
               <lb/>in caput eorum nullum bonum potest evenire). Itaque actorum malorum penitentes promiserunt ut si tempus pacis nobis concedi potuerit cas<lb
            break="no" rend="#shy"/>tellum illud vobis recuperabimus. 
            </p>
        <p
            xml:id="p.3">
               Propterea igitur cum illi promissa sua adimplendi fidem statuissent predictus begus etiam illos cum salvi<lb
            break="no" rend="#shy"/>conductus et federe liberos amisit, illi autem cum ad arcem <rs ref="#mpr14147"
            type="place">Sogen</rs> pervenissent absque ullo metu et timore ianuas eius aperientes, cum 
               <lb/>enim tot prede et divicie acquiste sint. Superbia decepti gradum invigilie et socordie acquiscerant. Interim milites forti animo adornati Mu<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>sulmani qui occulti fuerant, bona concordia et unanimitate, cum ad arcem impetum auxiliatum fecissent, omnes in arce reperti malifici
               <lb/>ordeum gladii victoriosi effecti sunt. Itaque pena eorum secundum idoneum meritum satisfacta est. Cum iam capcio et gubernacio eius 
               <lb/>arcis ad curiam excelsam cesaream annotata fuisset. Namque enim cum ea arx contra pacta pacis restaurata fuerat, in eius re consultum est ut 
               <lb/>omnes condiciones privilegii pacis inscriptos et comprehensos iuxta iustum meritum custodiendi gracia omnino terram prosternendi et destruendi mandatum
               <pb
            facs="#IMG003" n="1.2r" type="roll"/>
          <lb/>cesareum exhibitum erat. 
            </p>
        <p
            xml:id="p.4">
               Tamen omnes domini sangyaki in partibus illis existentes uno animo et concordi voluntate denuo ad curiam excelsam literas mitentes sig<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>nificarunt ut si predictum castellum destructum fuerit nunquam malificia et contumelie deficient. Immo de die in diem absque ullo dubio adaugmentari non desinet quoniam 
               <lb/>rursum denuo cohors haydodonum illam restauraturos esse nullum dubium est, eo itaque pacto regendi et observandi meliorem quam destruendi et pro custodia 
               <lb/>colonorum utiliorem et prestanciorem esse nullum dubium esse cum annotavissent, propter quietem colonorum coacti et subditorum utrarumque parcium destructioni 
               <lb/>eius nulla data est licencia. Veruntamen eo omine atque ea condicione ut deinceps aligenus quidam vel malificus neque una persona immitti sinatur, itaque ut custodiatur 
               <lb/>et gubernetur minaciter et firmissime mandatum est. Neque etiam hoc dilateat maiestati vestre ut ea arx cepta arce <rs
            ref="#mpr14103"
            type="place">Sigethvar</rs> destructa fuerat, et pro ea 
               <lb/>causa non erat gubernata nec custodita, ne malifici utrarunque parcium illam sibi tutelam et insidiarum locum eligerent. Propterea derelicta fuerat, et in 
               <lb/>privilegio cesaree altitudinis ne amplius restauretur omen et condicio imposita et inscripta fuerat. Veruntamen ab illa vestratum parte, non custodita pace, res<lb
            break="no" rend="#shy"/>taurata est. Contra condiciones pacis coloni dicionum sue altitudinis depopulaturi, huiusmodi ab illa altera parte prohibiti non fuerunt. Nunc autem ab 
               <lb/>ista parte gubernata esse et homines imponi non ea intencione est ut ea arx adaptaretur et cuperetur. 
            </p>
        <p
            xml:id="p.5">
               Tandem voluntas ista est ut postquam restaurata 
               <lb/>sit causa custodie eius ut incole utrarunque parcium quietem et tranquillitatem comperiant. Itaque ergo si deinceps ab illa via in illis partibus quedam 
               <lb/>malignitas apparuerit, custodes illius arcis tali turpi pena punituri sunt ut ceteris omnibus occasio exemplum capiendi obligeat. Itaque nullatenus ergo 
               <lb/>propter illam arcem tristari et molestum obtigi nullo modo licitum neque decitum est, namque enim custodita ea arce coloni et subditi erunt sub proteccione 
               <lb/>nullam unquam damnum neque nocumentum pacientur. Item propter gravamina et damna, diminucionesque, que in diciones vestre maiestatis exacta sunt, examinandi 
               <lb/>gracia ad <rs
            ref="#mpr14163" type="person">beglerbegum <rs ref="#mpr7448" type="place">Budensem</rs>

          </rs> seria firmissima mandata missa sunt. Item eciam interea sangyak begus Bosnensis contra pacta pacis commotum et impetum 
               <lb/>fecisse cum adauditum fuerat, sua altitudo felix cesarea ipsum de illa sangyakatu privavit et expelli deponique mandaret. Itaque propter custodiam et conserva<lb
            break="no" rend="#shy"/>cionem confinium illorum unum bonum strenuosum famulum de suis fidelibus et idoneis probisque famulis loco eius constituit. Itaque quecumque gravamina vel damna tempore
               <lb/>dominii illius privati obtigerint de suo quolibet loco examinari et animadverti seria mandata cesarea expressa sunt. 
           </p>
        <p
            xml:id="p.6">
               In negocio namque isto tali sollicitudine 
               <lb/>sacra sua altitudo occupata est ut Deo Optimo Maximo potentissimo volente, de illis qui contra pacta pacis operarint quot et quanti homines de suo sallario et 
               <lb/>officio privaturos fore et dignos pena decita punituros fore a fundamento et in rei veritate omnino eritis intellecturi, omnes quicunque capti sint usque 
              <lb/>ad unum eliberare et dimitti mandatum sue altitudinis exhibitum est. Item <rs
            ref="#mpr14163" type="person">passa <rs ref="#mpr7448" type="place">Budensis</rs>

          </rs> etiam amicus maiestatis vestre nonnulla gravamina scriptu 
              <lb/>ad excelsam curiam presentaret cuius par eadem excepta maiestati vestre missa est, de quibus gravaminibus unum hoc est ut <rs
            ref="#mprunknown" type="person">Emyn de <rs ref="#mpr14067" type="place">Szolnok</rs>
          </rs>

          <lb/>captus est. Responsum namque huius negocii in literis sue altitudinis iamdiu datum esse significatum est. Ille enim <rs
            ref="#mprunknown"
            type="person">Emin</rs> officialis decimarius cesaris qui 
               <lb/>in medio proprii dicionis sue altitudinis monarchie captus est, cuius ita detencio et non eliberacio nullum dubium est quin fiat causa et occasio maximi tumultus, 
               <lb/>postquam igitur ista epistola amicabilis familiarisque ad presenciam maiestatis vestre pervenerit, maiestas vestra dignetur omnes dominos et prefectos in illis partibus 
               <lb/>existentes compescere et firmiter prohibere. In custodia et observacione condicionum huius pacis omnem diligenciam imponere dignemini. Deus auferat ne 
               <lb/>causa aliqua invigilie secordie vel negligencie pro modico tumultu occasio et causa damno totali efficiatur. Itaque ut si fortitudini firmamentique funda<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>mentis pacti huius felicis pacis (absit) quedam tremitus vel mocio obtigerit eo tempore ad emendandum eius intercedendi neque unam quedam personam ausum esse,
              <pb
            facs="#IMG004" n="1.3r" type="roll"/>
          <lb/>nullum dubium est. 
           </p>
        <pb facs="#IMG001" n="1.4r"/>
        <p
            xml:id="p.7">
               Respectu igitur huius rei maiestatem vestram summopere rogamus et speramus ut funi huius pacis rumpi vel dividi et secerneri vobis ido<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>neum et conveniens ne videatur, spem habemus ergo a maiestate vestra cesarea eciam ut quicquam contrarii huic sacratissimo paci obtigi ne paciamini,
               <lb/>speratur ut secundum seriem amicicie et concordie huc inscribendi  ne desinatis. Namque enim adventes eiusmodi epistole familiaris erit causa renovacionis ami<lb
            break="no" rend="#shy"/>ciciarum et occasio firmamentis fundamenti concordiarum. In hac itaque re nullum in animum dubium imponere velitis. Ceterum Deus Optimus Maximus vitam longevam 
               <lb/>concedat, vestramque felicitatem confortet et confirmet. 
           </p>
        <closer>
               Datum <rs ref="#mpr16051" type="place">Constantinopoli</rs>
          <date when="1573-05-01">primo mensis Maii 1573</date>.
           </closer>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
