<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:bibtex="http://bibtexml.sf.net/"
  xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:lido="http://www.lido-schema.org"
  xmlns:oai_dc="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/oai_dc/" xmlns:qhod="https://gams.uni-graz.at/o:qhod#"
  xmlns:rdf="http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#" xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xs="http://www.w3.org/2001/XMLSchema">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title xml:lang="en">Letter from Grand Vizier Sokollu Mehmed Pasha to Emperor Maximilian II, Constantinople, 18 February 1570</title>
        <title xml:lang="de">Großwesir Sokollu Mehmed Pascha an Kaiser Maximilian II., Konstantinopel, 18. Februar 1570</title>
        <title xml:lang="tr">Vezir-i Azam Sokollu Mehmed Paşa’nın İmparator II. Maximilian’e mektubu, Kostantiniyye, 18 Şubat 1570</title>
        <author>
          <persName>Sokollu Mehmed Pasha</persName>
        </author>
        <respStmt>
          <resp>Edition</resp>
          <persName xml:id="ns">
            <forename>Nilab</forename>
            <surname>Saeedi</surname>
          </persName>
          <persName xml:id="mv">
            <forename>Michael</forename>
            <surname>Vogelsberger</surname>
          </persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp xml:lang="de">Datenmodellierung</resp>
          <resp xml:lang="en">data modeling</resp>
          <persName>
            <forename>Jakob</forename>
            <surname>Sonnberger</surname>
          </persName>
          <persName>
            <forename>Stephan</forename>
            <surname>Kurz</surname>
          </persName>
        </respStmt>
        <respStmt>
          <resp xml:lang="de">Korrektur der lat. Transkription</resp>
          <resp xml:lang="en">Proofreading of Latin transcription</resp>
          <persName xml:id="pp">
            <forename>Patrik</forename>
            <surname>Paštrnák</surname>
          </persName>
        </respStmt>
        <funder ana="marcrelator:fnd">
          <orgName xml:lang="en">Austrian Science Fund</orgName>
          <orgName xml:lang="de">Fonds zur Förderung der wissenschaftlichen Forschung</orgName>
          <idno type="ROR">https://ror.org/013tf3c58</idno>
          <idno type="GND">https://d-nb.info/gnd/2054142-9</idno>
          <idno type="FWF-Project-id">P36216</idno>
          <idno type="DOI">10.55776/P36216</idno>
          <address>
            <country>Austria</country>
            <settlement>Vienna</settlement>
            <addrLine>Österreichischer Wissenschaftsfonds FWF</addrLine>
            <addrLine>Georg-Coch-Platz 2</addrLine>
            <addrLine>1010 Wien</addrLine>
          </address>
        </funder>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Austrian Academy of Sciences, Institute for Habsburg and Balkan Studies</publisher>
        <authority ana="marcrelator:his">
          <orgName corresp="https://digital-humanities.uni-graz.at" ref="http://d-nb.info/gnd/1137284463">Institut für Digitale Geisteswissenschaften, Universität Graz</orgName>
        </authority>
        <distributor ana="marcrelator:rps">
          <orgName ref="https://gams.uni-graz.at">GAMS – Geisteswissenschaftliches Asset Management System</orgName>
        </distributor>
        <pubPlace ana="marcrelator:pup">Vienna</pubPlace>
        <date ana="dcterms:issued" when="2025">2025</date>
        <availability corresp="#xpath(//teiHeader/*/* except(//abstract))" status="free">
          <licence target="https://creativecommons.org/share-your-work/public-domain/cc0/" xml:lang="en">Metadata in //teiHeader (except //abstract) is under public domain CC0.</licence>
        </availability>
        <availability corresp="#xpath(//abstract | //text)" status="free">
          <licence target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/" xml:lang="en">Abstracts, transcriptions and annotations in //abstract and //text are licensed under the terms of the Creative-Commons-License CC BY 4.0</licence>
        </availability>
        <availability corresp="#xpath(//facsimile)" status="restricted">
          <p xml:lang="en">Project partners have granted the Institute for Habsburg and Balkan Studies of the Austrian Academy of Sciences permission to publish facsimile data within the QhoD project. Employees of this publically funded institution took images of archival sources or collected digitized items, and created descriptive metadata. The contents of the archival sources are not subject to copyright restrictions under Austrian law (Urheberrechtsgesetz), as the creators both of their ideal contents and their documentary material objects passed away more than 70 years ago (§§60-61 UrhG), and these materials are considered documents for official use (§7 UrhG). However, QhoD cannot grant any licence on the image data. You may contact the archives listed in tei:sourceDesc for further information.</p>
          <p xml:lang="de">Die Partner des Projekts haben dem Institute for Habsburg and Balkan Studies der Österreichischen Akademie der Wissenschaften die Erlaubnis erteilt, Faksimiledaten im Rahmen des QhoD-Projekts zu veröffentlichen. Angestellte dieser öffentlich finanzierten Institution haben Bilder der Archivquellen erstellt oder gesammelt sowie deskriptive Metadaten erstellt. Die Inhalte der Quellen sind nach dem österreichischen Urheberrechtsgesetz nicht geschützt, nachdem die SchöpferInnen der Werke wie auch ihrer materiellen Träger jedenfalls vor mehr als 70 Jahren verstorben sind (§§60-61 UrhG); weiters sind diese Quellen überwiegend zum amtlichen Gebrauch hergestellt und genießen damit keinen urheberrechtlichen Schutz (§7 UrhG). QhoD kann jedoch keine Lizenz auf die Bilddaten erteilen. Kontaktieren Sie die im tei:sourceDesc-Element gelisteten Archive für weitere Auskünfte.</p>
        </availability>
        <idno type="PID">o:graviz.smp.l.15700218</idno>
      </publicationStmt>
      <seriesStmt n="project">
        <title n="6" xml:lang="en">The Ottoman Grand Vizierate 1560s to 1760s</title>
        <title n="6" xml:lang="de">GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760)</title>
        <respStmt>
          <resp xml:lang="de">Projektleitung</resp>
          <resp xml:lang="en">project lead</resp>
          <persName>
            <forename>Yasir</forename>
            <surname>Yılmaz</surname>
          </persName>
        </respStmt>
      </seriesStmt>
      <seriesStmt n="overarching">
        <title xml:lang="de">Digitale Edition von Quellen zur habsburgisch-osmanischen Diplomatie 1500–1918</title>
        <title xml:lang="en">Digital Scholarly Edition of Habsburg-Ottoman Diplomatic Sources 1500–1918</title>
        <title xml:lang="tr">Habsburg-Osmanlı Diplomasisi Kaynakları Dijital Edisyonu 1500–1918</title>
        <respStmt>
          <resp xml:lang="de">Projektleitung</resp>
          <resp xml:lang="en">project lead</resp>
          <persName>
            <forename>Arno</forename>
            <surname>Strohmeyer</surname>
          </persName>
        </respStmt>
      </seriesStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <institution>AT-OeStA/HHStA Haus-, Hof- und Staatsarchiv</institution>
            <collection>AT-OeStA/HHStA UR TUK 129a R</collection>
            <idno/>
          </msIdentifier>
          <physDesc>
            <objectDesc>
              <supportDesc>
                <extent>
                  <measure quantity="1" unit="pages"/>
                </extent>
              </supportDesc>
            </objectDesc>
          </physDesc>
          <additional>
            <p>Türkische Urkunden (outside boxes) 4</p>
          </additional>
          <additional>
            <p>Latin (TUK (outside boxes) 4; pp. 20-21)</p>
          </additional>
        </msDesc>
        <bibl xml:id="petritsch">Petritsch, Ernst: Regesten der Osmanischen Dokumente im Österreichischen Staatsarchiv, Bd.1 1480-1574, Wien 1991 (=Mitteilungen des Österreichischen Staatsarchivs Ergänzungsband 10/1)</bibl>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <profileDesc>
      <abstract>
        <p source="#petritsch">Reply to the letter delivered by Eduarius (de Provisionali) on February 3. The grand vizier makes very disparaging remarks about the interim imperial agents Eduard de Provisionali and Anselm Stöckl, who were only simple servants of the highly esteemed deceased ambassador (Albert de Wijs) and who are now described as pedes sine caput. He accuses secretary Stöckl in particular of being partly responsible for the resident’s illness and death. De Wijs’ belongings ("Nachlass") should only be handed over to the agents on Maximilian’s express orders. He promises to continue to work for peace, for which, however, the gift of honor needs to be sent soon.</p>
      </abstract>
      <correspDesc>
        <correspAction type="sent">
          <persName ref="https://d-nb.info/gnd/119472449">Sokollu Mehmed Pasha</persName>
          <date type="Hijri">977.09.12</date>
          <date when="1570-02-18">1570.02.18</date>
        </correspAction>
        <correspAction type="received">
          <persName ref="https://d-nb.info/gnd/11857938X">Maximilian II.</persName>
        </correspAction>
      </correspDesc>
      <langUsage>
        <language ident="lat">Latin</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q11051391">envoy</term>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q80687">secretary</term>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q14915751">prostitute</term>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q3827332">Nachlass</term>
          <term ref="https://www.wikidata.org/wiki/Q748289">tribute</term>
        </keywords>
      </textClass>
    </profileDesc>
    <encodingDesc>
      <editorialDecl>
        <p>Transcription follows the rules of the vipa project available at <ref target="https://qhod.net/o:vipa.trns">https://qhod.net/o:vipa.trns</ref>.</p>
      </editorialDecl>
      <projectDesc>
        <ab>
          <ref target="info:fedora/context:graviz" type="context">GraViz: Das osmanische Großwesirat (1560-1760)</ref>
          <ref target="info:fedora/context:graviz.l" type="context">Letters</ref>
          <ref target="info:fedora/context:graviz.smp" type="context">Letters from the Sokollu Mehmed Pasha 
(1565-1579) period</ref>
          <ref target="info:fedora/context:qhod" type="context">Online Edition von Quellen zur habsburgisch-osmanischen Diplomatie (1500-1918) </ref>
        </ab>
        <p>Project description</p>
      </projectDesc>
    </encodingDesc>
  </teiHeader>
  <facsimile>
    <surface start="#IMG001">
      <graphic url="info:fedora/o:graviz.smp.l.15700218" xml:id="IMG001"/>
    </surface>
  </facsimile>
  <text type="letter">
    <body>
      <div type="transcription" xml:id="graviz.l.15700218" xml:lang="lat">
        <pb facs="#IMG001" n="1.1r" type="roll"/>
        <head xml:id="head.1">
          <lb/>Traductio literarum, quas scribit illustris ac magnificus dominus <rs ref="#mpr19392"
            type="person">Mechmet Bassa</rs> ad serenissimum ac potentissimum <rs ref="#mpr14157" type="person">imperatorem Romanorum</rs>.
               <lb/>Deus qui est summa simplicitas, et natus non est, nec ab illo
               <lb/>[ullus] nascitur, sed ille est salus in sua potentia et sanctitate.
            </head>
        <opener>

          <lb/>In fide Jesu Nazarem inter caeteros Christianorum principes maximo valoroso in omni virtute mundi melius adornato aliorum principum in fide Messiae culmoque et
               <lb/>in honore abundanti iustissimo bene autem aedificato et electo imperatori Romanorum domino <rs
            ref="#mpr14157"
            type="person">Maximiliano</rs> domino amico nobis dilecto, cui abundans virtus et maiestas pro<lb break="no" rend="#shy"/>speretur in aeternum. Post receptionem praeciosorum adr[...?] et faelicissimorum rerum, salutationem nostram a nobis amico suo M. V. recipere dignetur etc.
            </opener>
        <p xml:id="p.1">
          <lb/>Accepimus <date
            when="1570-02-18">tertia die Februarii</date> M.tis V.rae literas ad serenissimum ac invictissimum dominum <rs
            ref="#mpr14045" type="person">imperatorem</rs> nostrum et nos quoque scriptas <rs ref="#mpr2443" type="place">Pragae</rs>
          <date when="1569-12-04">quarta die Decembris</date> da<lb break="no" rend="#shy"/>tas, per quendam nobilem <rs
            ref="#mpr19724"
            type="person">Eduarium</rs> aulicum M.tis V.rae, hic in aula invictissimi ac potentissimi imperatoris nostri loco oratoris agentem usque ad alterius oratoris aduc<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>tum: ex quibus, ea omnia, quae nobis M. V. significare dignata fuit, bene intelleximus, eumque praenominatum <rs
            ref="#mpr19724" type="person">agentem</rs> una cum <rs ref="#mpr19725"
            type="person">collega</rs> eius, qui antea illius ornatissimi
               <lb/>et prudentissimi <rs
            ref="#mpr19433"
            type="person">oratoris</rs> demortui secretarius fuerat, benigne et grato animo nomini et voluntati M.tis V.rae assidue studendo, cum eo, quo decuit, tanti imperatoris ministros
               <lb/>honore suscepimus. Sed quia ii ipsi agentes M.tis V.rae, qui olim oratoris defuncti servitores et istis, super quos nunc praefecti facti sunt, in societate pares et similes fuerat,
               <lb/>eis exactam et debitam obedientiam, ut duceret, exhibere et praestare nolunt, qua in re, ut bene M.ti V.rae notum est, servitores sine praefecto multum errare et excedere solere
               <lb/>et sunt tanquam pedes sine capite. Ideo non solum aliorum negotiorum, utrique parti servientium, sed eam maxime ab causam successorem defuncti <rs
            ref="#mpr19724" type="person">oratoris</rs> quam<lb break="no"
            rend="#shy"/>primum habere cuperemus. Et hoc nobis mirum est, quod famuli illius probi et optimi viri defuncti <rs
            ref="#mpr19724"
            type="person">oratoris</rs> M.tis V.rae, cui similem in multis regionibus vix
               <lb/>reperiri potuere existimamus causam mortis non significaverunt, nec etiam de ea M.tem V.ram exquiri et perconctari, sed istum adhuc qui principalis causa
               <lb/>suae aegritudinis et mortis fuit, in negotium talium imperatorum alio collegae adiunctum fuisse magis miramur. Quare celare noluimus, quin principalem mor<lb
            break="no" rend="#shy"/>tis causam, illuis probi et ornatissimi <rs ref="#mpr19433"
            type="person">viri</rs>, literis nostris, non significaremus, quae hec ista fuit, quod <rs ref="#mpr19725"
            type="person">Anselmus Stökhl</rs> secretarius suus, habens noticiam
               <lb/>et in omnibus rebus ac negotiis illius oratoris progressum, illi postea obedire, uti decebat, noluit, ac ab illius negotiis et serviciis discessit, et cum multis ex<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>traneis neforte et adversariis M.tis V.rae, et praecipue cum impudicis mulieribus versabatur, et eum aliquando per aliquot tempus apud se habere non poterat.                     
               <lb/>Quem nisi nos, talia rescientes, compellissemus, ad pristinum servitium negotiaque domini sui, non accesisset, ille vero syncerus bonus et fidelis <rs
            ref="#mpr19433"
            type="person">vir</rs>, ex magna
               <lb/>tristicia molestiaque ac cordis dolore, et pudore etiam, pertimescebat et exulcerabatur, ea in re, quam maxime, ne secreta et negotia M.tis V.rae extraneis, quod et
               <lb/>forsan faciebat, publicaret. Et haec ista aegritudinis et mortis causa praecipua fuit, qui nec post mortem etiam illius <rs
            ref="#mpr19433"
            type="person">oratoris</rs>, et ablegationem famuli, quem ad M.tem
               <lb/>V.ram miseramus, ab istis vitiis et sceleribus immunis esse volebat, sed ea inhonesta loca assidue, ut consuluerat, visitabat. Nos hoc iterum audientes, ob respectum
               <lb/>amicitiae M.tis V.rae, ut ne aliquid inde illi mali, de vitae periculo, ut talibus saepe evenire solet, acciderit, illum astrinximus, et saepe praecepimus, ne e domo ha<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>bitationis suae exiret. Qui talis si in iudicio, et potestate nostra esset, nos illum pro causa mortis illius optimi viri in poenam condemnaremus, cui pro tantis sceleribus
               <lb/>et vitiis, multo plus adhuc fortuna successit, et non condemnavit. Quia eum nunc M. V. altero collegae agentem adiunxit, et commendatum in negotiis
               <lb/>et rebus tam potentissimorum imperatorum nobis fecit verum nos eum pro commendato, et pro eo, ad quid destinatus est, recepimus ac honoravimus, audientiamque
               <lb/>et creditum, ut V. M. postulavit, tanquam defuncto <rs
            ref="#mpr19433" type="person">oratori</rs> M.tis V.rae, dedimus. 
            </p>
        <p xml:id="p.2">
               Attamen M. V. tam serenissimo ac potentissimo <rs ref="#mpr14045"
            type="person">imperatori</rs> nostro, quam etiam ipsimet M.ti
               <lb/>V.rae non mediocrem iniuriam facere dignata est. Que quidem ista omnia, ac hoc fatendum nihil aliud nos magis cogit et impulit, nisi veriti fuerimus, ne et
               <lb/>isto oratori, quem in itinere, ut ex literis M.tis V.rae intelleximus, esse non dubitamus, pro secretario etiam adhibitus fuerit: quem nos tollerare nullo modo pos<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>semus. Isti autem agentes huc quamprimum cum literis M.tis V.rae, devenerunt de rebus statim illius optimi demortui viri <rs
            ref="#mpr19433" type="person">oratoris</rs> M.tis V.rae, quas nos be<lb break="no"
            rend="#shy"/>ne curavimus perconctari et solicitare, volentes libitam et voluntariam dispensationem earum habere coeperant, quos nos huiusmodi negotium, cum nihil sit hac
               <lb/>in re a M.te V.ra nobis significatum, non admissimus, et donec a M.te V.ra ea de re aliquod mandatum non habuerimus, et etiam veri haeredes illius demortui <rs
            ref="#mpr19433" type="person">oratoris</rs>
          <lb/>non adfuerint, neminem admittemus. Qua in re quid sit cum talibus rebus faciendum nobis, certiores a M.te V.ra fieri volumus et cupimus. 
            </p>
        <p xml:id="p.3">
               Quod autem attinet ali<lb break="no"
            rend="#shy"/>as res et negotia M.tis V.rae, de quibus M. V. adhortans et monens me, de conservanda et firmanda amicitia et pace, scribere mihi dignata est: in qua administranda
               <lb/>et fovenda, inter tam potentissimos imperatores, omnem curam et diligentiam adhibebo, prout feci et facio semper, ac facturum me offero. Literas et registrum
               <lb/>gravaminum a nostris in ditione M.tis V.rae factum, quas per praedictos agentes M. V. serenissimo <rs
            ref="#mpr14045" type="person">imperatori</rs> nostro miserat, integre altitudini suae ad intellectum om<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>nia deduximus, ita quod alt. sua summopere, ea bene intelligens, contra suos milites ira commotus fuit, deditque iterum ac iterum magna cum diligentia et prohibitione
               <lb/>mandata <rs
            ref="#mpr14163" type="person">bassi <rs ref="#mpr7448" type="place">Buden</rs>

          </rs>, una cum illo registro gravaminum traducto, caeterisque sendziacis, qui sub eius potestate non sunt literas et huiusmodi mandata misimus,
               <lb/>ut ea diligenter perquirant et investigent, si aliquid damni ex illis gravaminibus allatum fuerit, ea omnia resarciri et impendi iusimus, ita ut illi qui aliquid dam<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>ni perpessi sunt contenti esse possint. Et amplius ne id audere faciant, cautos omnes pro magna indignatione <rs
            ref="#mpr14045" type="person">imperatoris</rs> nostri, qua iam neforte aliqui eam ob cau<lb break="no"
            rend="#shy"/>sam castigati sunt, reddidimus, quas literas inhibitionis ostendimus et traducere fecimus agentibus iis ac etiam M. V. earum copiam, unacum literis ma<lb
            break="no" rend="#shy"/>gnitudinis suae et nostris etiam registrum gravaminum, quae in ditionibus nostris a vestratibus factae fuerant misimus. Nihilominus speramus M.tem V.ram benigne
               <lb/>inspirere, et secundum sensum capitulationum amicitiae iusticiam etiam ex suis facere dignabitur. 
            </p>
        <p
            xml:id="p.4">
               Et si aliqui deinde ex nostris literas per aliquas homines
               <lb/>minationum et impedimentorum plenas in ditiones M.tis V.rae miserint, quam rem illi vehementer negant, tales M. V. depraehendere, et bene servare iu<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>beat nobisque ea de re significet, ut nos pro eis mittamus et adduci huc iubeamus, ex illisque veritatem resciamus, qui sint auctores violandae pacis et amicitiae
               <lb/>quales iusta et digna causa castigare possimus. Sine dubio etiam M.ti V.rae bene notum est, quo labore et difficultate, quave cura et interpositione nostra, ad in<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>ducias et pacis tranquilitatem utriusque partis assecuti fuerimus, cuius principalis articulus, muneris onorarii, ad tempus certum deputatus et assigna<lb
            break="no" rend="#shy"/>tus fuit, qui iam praeteriit, et nondum adimpletum est. Ego autem qui eius rei mediator et intecesor fuerim, quantum detrimentum animi penes potentissimum
               <lb/>
          <rs ref="#mpr14045"
            type="person">imperatorem</rs> nostrum et socios collegasque meos patior. M. V. suo perfecto iudicio quo contentus ero prudentiaque bene considerare et iudicare possit.
               <lb/>Praetermittere etiam nolui, quin hoc ad memoriam M.tis V.rae non perduxerim, eam pacem et amicitiam quae mea intercessione et cura nunc prae manibus ha<lb
            break="no"
            rend="#shy"/>betur ob aliquam de causam dimittendam non esse censeo, quia iterum cum maiore adhuc dificultate acquiri potuerit. De caeteris hoc tempore M.ti V.rae
               <lb/>scribendum non est, quae omnia imperiali Caesar. M.ti V.rae profundo et integerrimo iudicio melius manifesta sunt, cui me et amicabilia servitia mea di<lb
            break="no" rend="#shy"/>ligenter commendo.
            </p>
        <closer>               
               Datum <rs ref="#mpr16051" type="place">Constantinopoli</rs>
          <date
            when="1570-02-18">18 die Februarii. Anno 1570</date>.
               <lb/>Ex commissione illustris et
               <lb/>magnifici <rs
            ref="#mpr19392" type="person">Mechmet Bassae</rs>.
            </closer>
        <postscript>
          <p xml:id="p.5">
            <lb/>Per me <rs ref="#mprunknown"
              type="person">Ibrahim Begum</rs> traducte
               <lb/>supremum interpretem et secretarium etc.
                  <lb/>invictissimi potentissimi <rs
              ref="#mpr14045" type="person">imperatoris Turcharum</rs>.
               </p>
        </postscript>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
