click for ota transcription below
click for en translation below
5 [3r]
.Miḥrāb-u’s-selāṭīn-i fiḫām-ı ʿīseviyye Rīm ḫalḳınuñ ve cemīʿ-i eḳvām-ı naṣārānuñ imparādorı ve ḳrālı ḥażret-i Maksimilyānūş Ḳrāl× ḫutimet ʿavāḳibühū bi’l-ḫayr envāʿ-ı teḥāyā-yi muṣādaḳat-numūn iblāġından ṣoñra ber-mūceb-i muṣāfāt u muvālāt
.işʿār olınan oldur ki ḥāliyen evrāḳ ile südde-i saʿādet-āşiyān ṣavbuna irsāl olınan ādemleriyle bu ṭarafa daḫı mektūb-ı nevāziş-maṣḥūbuñuz gönderüb pādişāh-ı cihān-penāh× ḥażretlerinden meʾmūl ü mesʾūl
.olınan ṣulḥ u ṣalāḥuñ mübāşeret ü itmāmında maḳdūrımuz mebẕūl ḳılınması āmāl-i şerīfiñüz olduġı işʿār ḳılınmış ol bābda her ne ẕikr ü inhā olınmış ise bi’t-tamām maʿlūm olub şol vażʿda
.ʿarż-ı dīn ü devlete ve nāmūs-ı saʿādete lāyıḳ u muṭābıḳ ola ḥaḳḳan budur ki ol bābda egi ittiklerimüz beyān olduġı ẓāhir üʿayān ola bu defʿa der-saʿādete vārid olan
5 nāme-i muvālāt-ʿunvānıñuz pāye-i serīr-i saʿādet-maṣir-i şehriyārīye aḥsen-i taʿbīr ve eymen-i taḳrīr üzere ʿarż olınub ʿasākir-i İslām ki berr ü baḥri iḥāṭa eylemişdür emvāc-i
.deryā gibi ḫurūş u cūşda iken hüsn-i tebdīr ile żuhūra getürdikleri esbāb-i muṣāfāt ü inḳiyād ü muvālāt ile mertebe-i iskāna teveccüh itdürildi ḥattā devlet-
.meʾāb-ı emāret-niṣāb-i cāh-i aʿẓam ḥażretlerine fermān-ı hümāyūn ki irsāl olındı dört kerre yüz biñ Tātār-ı ṣabā-reftār ile hücūm itmek buyurulmış iken anuñ yürümesi
.ḫuṣūṣında şitāb eylemeye taʿvīḳ içün tekrār emr buyuruldı serḥadd-i memālīk ḥükkām u żābiṭlerine ḫod ikinci defʿa evāmir-i pādişāhī yazılub gelecek ilçilere cevāb-ı
.müsteṭāb-ı pādişāhī vāṣıl olınca daġdaġa vü ceng ü cidāldan el çeküb durmaḳ içün muḥkem tenbīh olındı ve ḳrāl× ḥażretlerinüñ żamīr-i şerīflerine düşenlerde
10 teskīn-i şūr u fitne ḫidmetinde olanlaruñ ellerinde ālāt-i muṣāfāt ve esbāb-ı muvālāt ḥāżır ü müheyyā olınca her ne maḥallden fitne vü nifāḳ ẓuhūr eyleye ʿale’-l-fevr teskīn
.ve ʿilācı ḳābil ü mümkündür ve illā bünyān-ı ṣulḥ u ṣalāḥ istiḥkāmına bāʿiѕ olıcaḳ bir ḳaç ḥiṣār ve ḳışlādan geçmek ehemm-i mühimmātdan olduġı bi’-l-fi’l südde-i saʿādetde olan
. ilçiñüze işrāb olınmuşdur çāḳ ol maṣlaḥat itmāma irişmeye ṣulḥ u ṣalāḥa tezelzül virür niçe bed-hᵛāhlar ẓuhūr ider nitekim selāṭīn-i ʿāḳibet-bīn bu ʿilāc ile emn
.ü emān ḥiṣārlarına girüb memālīk ve reʿāyalarıyla āsūde-ḥāller olmaḳ içün niçe memleket vilāyetden ve ḳılāʿdan geçmişlerdür evvelā ki bu maʿnānuñ ẓuhūrı ol ṭarafdan
.daḫı vücūd bulup cemīʿ işler ve cünbüşler eyülüklere yüz duta ḫuṣūṣen muṣāfāt müddeʿāsında olan dostlar birbirine nevāziş ü mülāṭafat yöninden
15 ḳażā-i ḥācet itmek lā-buddur eyle olsa geçenlerde üç beg giriftār olmuş-idi dostluḳ kelimātı pāye-i serīr-i aʿlā-ya ẕikr ü beyān olınduḳda
.devletlü ve saʿādetlü pādişāh-ı cem-cāh× ḥażretleri ol begleri ṭaleb eylemek muvālāt ve muṣāfāta raġbet ve taḳviyyetleri olmuş ise anları iṭlāḳ
.ider ol ṭaraf esīrlerden daḫı murād olınur esīr var ise dirīġ olınmaduġın iʿlām olmaḳ bābında fermān-ı şerīfleri ẓāhir oldı
.bu ḫuṣūṣ daḫı mūmā-ileyh ilçiñüze işrāb olınmuşdur ḳrāl ḥażretlerinden meʾmūl ve melḥūẓ olan oldur ki esbāb-ı muṣāfātda
.her vechle bu ṭarafa taḳviyet virmege himmet olına tā ki pāye-i serīr-i saʿādet maṣir-i şehriyārīde murād olınduġı ḫidmetler ḫayrıla ẓuhūra
20 getürilmekle ḳābil ola bāḳī ne dimek lāzımdur ḫutimet bi’l-ḫayr
.Be-maḳām-ı Ḳosṭanṭinīye×
click for en translation below
[1r]
.Datum Constantinopolim× prima die Maii anno Domini millesimo
.quingentesimo sexagesimo septimo.
.Ex comissione illustrissimi ac magnifici domini Mehemet Passae×.
.Per me Ibrahimum Begum traducte
30 mutefarica sub assii ac supremus
.interpres aulae imperatoris Turcharum×.
[2v]
.(1567 1. März IV 21-30)
click for en translation below
.1567; d. 1t. Mai; Kostant(?)
.Traductio literarum quas scribit dominus et dominus
.
Mehemeth Passa× supremus passa vesir et consiliarius
.locumtenensque totius imperii et gener potentissimi
5
imperatoris Turcharum etc.× serenissimo ac ilustrissimo domino
.domino Maximiliano× imporatori Romanorum
etc.
1
.Inter famosissimos ac illustrissimos potentissimos etiam Christiano-
.rum principes piu serenissimo potentissimo ac
illustrissimo Romanorum
.ac potentatum omnium Christianorum imperatori Maximiliano×
10 domino et regi excellentissimo Allamanorum, cui Deus con-
.cedat perpetuo feliciter agere, post amicabilem et intimam salu-
.tationem integritate animi excelse imperiali M.ti V.rae
.amicabiliter notum sit, qualiter in potentissimi invictissimi
.
monarchi× moderni mundi domini nostri
clementissimi, mihi etiam
15 amicabiliter in signum benavolentiae per veredarium
homines
.ministrum que excelse regie M.is V.rae traditae fuerunt literae.
2
.Quibus claro optando nos admonuistis, ut studium operam pro
.virili mea
nihil spernando praestare vellem. In iniciata ante
.ea communi pace et
tranquillitate, quam magnopere ad bonum
20 et perfectum finem perduci procurando
optandoque significavistis,
.in quo negocio omnia quacunque notificavit excelsa
regia M. V.
.sincero animo aperte comprehendimus, etiam excelsam regiam
.M.tam V.ram certiorem facere volumus, quod id quodcunque fide
.religione
licitum honori, reputationi etiam altissimi potentissimi impe-
25 ratori nostro dignum ac fieri possibile esse tibi proculdubio sincero
et
.potentissimo animo acinctata manu e collecta veste exequi para-
.tissimus sum, sicut nunc etiam, interventu harum literarum ami-
.cabile officium prestavimus penes potentissimo
invictissimo nostro
.imperatore taliter quod in plenum satisfactum fuit, votis
M.is V.rae [1v]
.meaque desiderio:
3 Et quia non solum copie et exercitus militum Turca-
.rum
quod terram mareque obumbrat et circumdat, tanquam pro-
.cellosum et fluctuosum mare, iam in sublime allatum erat, sed etiam
.commendatum erat maximo Tartarorum chano×
ut personaliter cum
5 quatuor centum millia Tartarorum more locustarum, ut omnia
vasta-
.rent et funditus subverterent, cuius tempestiosa
elacio prudenti con-
.silio amicabilique delatione
temperamento etiam literarum excelsae regiae
.M.tis V.rae nostroque studio in
praesens moderata est, omnibus etiam con-
.finium
gubernatoribus iterum de novo ex parte altitudinis poten-
10 tissimi imperatoris× nostri mandata
prohibendo misimus, ne ulla mo-
.lestia confiniis excelsae
M. V. affligant, donec oratore× M.tis
.V.rae non venirent et responsum haberent,
et ut omnino et interim
.ab armis desistant, verum tamen proculdubio non obscurum
est,
.regie M.tis V.rae, quod vir ille qui negocium magni momenti
15 non absque
pluribus adversariis, aut qui cum diversa appendenti-
.bus
negocia vel rem aliquam sit tractaturus, maxime cuiuscunque
.blasphemiae et
querelas vitari cupiens, nisi iusta et debita occasione
.velut scuto munitus
fuerit, quo se et amicos ab istis adversariorum
.legitime tueri possit, non solum
absque culpa erit, sed etiam rem ad
20 bonum et desideratum finem producere non
poterit.
4 Itaque legitima
.principalisque occasio ad confirmandam hanc iniciatam
deliberatamque pacem et com-
.munem tranquillitatem meo
iudicio, hoc est, ut a nonnullis castellio-
.lis absistatur.
Qua de re multa collocuti fuimus cum domino oratore×
.M.tis V.rae praesidente in potentissima aula imperatoris×, dominique nostri
25 invictissimi, verum est quod etiam si
aliter concludi possit, nihilominus
.nunquam firma et permanens esse potest,
propter malevolos detrectato-
.res qui undique huic rei
obviantes omnia perturbabunt, quemadmo-
.dum ante ea non
pauci principes et magnatissimi etiam domini
.non invenientes meliorem nec
salubriorem viam atque in castris & [2r]
.ditionibus eorum pro libertate beneficio tranquillitatisque subditorum
.quiete usi fuerunt, hoc remedio, utinam ex nostra parte tali con-
.silio ad executionem deduci possit, ut tandem universo orbe genus
.humanum leticia fructuque pacis perpetuo frui possit. Et eo maxi-
5 me, quia non alienum ab amicitia quin immo necessarium ami-
.cum amico morem gerere, et mutuo sibi invicem complacere.
5 Quam-
.obrem elapso anno ex nostris fueruent capti tres
subditi. Cum allate
.fuerunt literae regiae M.tis V.rae de earum tenore penes
nostrum
.invictissimum imperatorem×
sermonem habuissem, responsum mihi
10 ab altitudine sua fuit, ut libertatem
dictorum sanziachorum
.gratia ab excellentissima regia M. V. peterem, et dixitque
.quod prout literae sonant se pacem corde animo appetitur eos non
.negabit,
nos quoque vice eorum captivos nonnullos libenter condo-
.nabimus, taliter ut reciproca condonatione fundamentum et ini-
15 cium capiat amicitia nostra, qua de re etiam cum praenominato
.domino oratore× excelsae regie M.tis V.rae
collocuti fuimus, non du-
.bitantes regiam majestatem
vestram signum daturam aequitatis et in-
.tegritatis animi
sui in corroboratione inchoatae amicitiae, et nos
.prosequemur in eiusdem
reciproca confirmatione, taliter ut fructus
20 praefatae amicitiae hoc principio
manifestetur, interim ego etiam
.coram potentissimo et invictissimo nostro imperatore× omnem occa-
.sionem que ad pacem corroborandam attineat proponere non
.gravabit. Et in
faelicem finem et effectum cum hoc amicabili
.principio detinere integro animo
studebo, caeterum excelsae regiae
25 M.tis V.rae consideranda relinquo. Bene regia
M. V. valeat.
.Datum Constantinopolim× prima die Maii anno Domini millesimo
.quingentesimo sexagesimo septimo.
.Ex comissione illustrissimi ac magnifici domini Mehemet Passae×.
.Per me Ibrahimum Begum traducte
30 mutefarica sub assii ac supremus
.interpres aulae imperatoris Turcharum×.
.(1567 1. März IV 21-30)
6
.Translatio literarum latina Mehmeth
Passae× ad sacram caesaream
M.tem×
.
die 1. Maii anno MDLXVII
5 [3r]
.Miḥrāb-u’s-selāṭīn-i fiḫām-ı ʿīseviyye Rīm ḫalḳınuñ ve cemīʿ-i eḳvām-ı naṣārānuñ imparādorı ve ḳrālı ḥażret-i Maksimilyānūş Ḳrāl× ḫutimet ʿavāḳibühū bi’l-ḫayr envāʿ-ı teḥāyā-yi muṣādaḳat-numūn iblāġından ṣoñra ber-mūceb-i muṣāfāt u muvālāt
.işʿār olınan oldur ki ḥāliyen evrāḳ ile südde-i saʿādet-āşiyān ṣavbuna irsāl olınan ādemleriyle bu ṭarafa daḫı mektūb-ı nevāziş-maṣḥūbuñuz gönderüb pādişāh-ı cihān-penāh× ḥażretlerinden meʾmūl ü mesʾūl
.olınan ṣulḥ u ṣalāḥuñ mübāşeret ü itmāmında maḳdūrımuz mebẕūl ḳılınması āmāl-i şerīfiñüz olduġı işʿār ḳılınmış ol bābda her ne ẕikr ü inhā olınmış ise bi’t-tamām maʿlūm olub şol vażʿda
.ʿarż-ı dīn ü devlete ve nāmūs-ı saʿādete lāyıḳ u muṭābıḳ ola ḥaḳḳan budur ki ol bābda egi ittiklerimüz beyān olduġı ẓāhir üʿayān ola bu defʿa der-saʿādete vārid olan
5 nāme-i muvālāt-ʿunvānıñuz pāye-i serīr-i saʿādet-maṣir-i şehriyārīye aḥsen-i taʿbīr ve eymen-i taḳrīr üzere ʿarż olınub ʿasākir-i İslām ki berr ü baḥri iḥāṭa eylemişdür emvāc-i
.deryā gibi ḫurūş u cūşda iken hüsn-i tebdīr ile żuhūra getürdikleri esbāb-i muṣāfāt ü inḳiyād ü muvālāt ile mertebe-i iskāna teveccüh itdürildi ḥattā devlet-
.meʾāb-ı emāret-niṣāb-i cāh-i aʿẓam ḥażretlerine fermān-ı hümāyūn ki irsāl olındı dört kerre yüz biñ Tātār-ı ṣabā-reftār ile hücūm itmek buyurulmış iken anuñ yürümesi
.ḫuṣūṣında şitāb eylemeye taʿvīḳ içün tekrār emr buyuruldı serḥadd-i memālīk ḥükkām u żābiṭlerine ḫod ikinci defʿa evāmir-i pādişāhī yazılub gelecek ilçilere cevāb-ı
.müsteṭāb-ı pādişāhī vāṣıl olınca daġdaġa vü ceng ü cidāldan el çeküb durmaḳ içün muḥkem tenbīh olındı ve ḳrāl× ḥażretlerinüñ żamīr-i şerīflerine düşenlerde
10 teskīn-i şūr u fitne ḫidmetinde olanlaruñ ellerinde ālāt-i muṣāfāt ve esbāb-ı muvālāt ḥāżır ü müheyyā olınca her ne maḥallden fitne vü nifāḳ ẓuhūr eyleye ʿale’-l-fevr teskīn
.ve ʿilācı ḳābil ü mümkündür ve illā bünyān-ı ṣulḥ u ṣalāḥ istiḥkāmına bāʿiѕ olıcaḳ bir ḳaç ḥiṣār ve ḳışlādan geçmek ehemm-i mühimmātdan olduġı bi’-l-fi’l südde-i saʿādetde olan
. ilçiñüze işrāb olınmuşdur çāḳ ol maṣlaḥat itmāma irişmeye ṣulḥ u ṣalāḥa tezelzül virür niçe bed-hᵛāhlar ẓuhūr ider nitekim selāṭīn-i ʿāḳibet-bīn bu ʿilāc ile emn
.ü emān ḥiṣārlarına girüb memālīk ve reʿāyalarıyla āsūde-ḥāller olmaḳ içün niçe memleket vilāyetden ve ḳılāʿdan geçmişlerdür evvelā ki bu maʿnānuñ ẓuhūrı ol ṭarafdan
.daḫı vücūd bulup cemīʿ işler ve cünbüşler eyülüklere yüz duta ḫuṣūṣen muṣāfāt müddeʿāsında olan dostlar birbirine nevāziş ü mülāṭafat yöninden
15 ḳażā-i ḥācet itmek lā-buddur eyle olsa geçenlerde üç beg giriftār olmuş-idi dostluḳ kelimātı pāye-i serīr-i aʿlā-ya ẕikr ü beyān olınduḳda
.devletlü ve saʿādetlü pādişāh-ı cem-cāh× ḥażretleri ol begleri ṭaleb eylemek muvālāt ve muṣāfāta raġbet ve taḳviyyetleri olmuş ise anları iṭlāḳ
.ider ol ṭaraf esīrlerden daḫı murād olınur esīr var ise dirīġ olınmaduġın iʿlām olmaḳ bābında fermān-ı şerīfleri ẓāhir oldı
.bu ḫuṣūṣ daḫı mūmā-ileyh ilçiñüze işrāb olınmuşdur ḳrāl ḥażretlerinden meʾmūl ve melḥūẓ olan oldur ki esbāb-ı muṣāfātda
.her vechle bu ṭarafa taḳviyet virmege himmet olına tā ki pāye-i serīr-i saʿādet maṣir-i şehriyārīde murād olınduġı ḫidmetler ḫayrıla ẓuhūra
20 getürilmekle ḳābil ola bāḳī ne dimek lāzımdur ḫutimet bi’l-ḫayr
.Be-maḳām-ı Ḳosṭanṭinīye×